{"entities":{"Q1022":{"pageid":1059,"ns":120,"title":"Item:Q1022","lastrevid":116240,"modified":"2024-12-22T17:24:56Z","type":"item","id":"Q1022","labels":{"en":{"language":"en","value":"Candide ou l\u2019Optimisme"},"fr":{"language":"fr","value":"Candide ou l\u2019Optimisme"},"de":{"language":"de","value":"Candide ou l\u2019Optimisme"}},"descriptions":{},"aliases":{"fr":[{"language":"fr","value":"Candide ou l\u2019Optimisme, traduit de l\u2019allemand de Mr. le docteur Ralph"}]},"claims":{"P22":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P22","hash":"23b8f4cf805bd6ffe6052b2ee6adceba1868c16f","datavalue":{"value":"59.25","type":"string"},"datatype":"string"},"type":"statement","id":"Q1022$469fe2cb-dd2b-4ce5-bcb0-8c9b0e82d8be","rank":"normal","references":[{"hash":"0f68816eb90898510fbc364379936c0443230952","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"55b963dcd7a64e2ffc61ead4e388790d72c4a6c1","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":1,"id":"Q1"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]}]}],"P5":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P5","hash":"7051d362704ce60ed3b765c8eef53b7300c94158","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":981,"id":"Q981"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q1022$c80dd472-f694-4005-9d7c-d534dcaf724f","rank":"normal","references":[{"hash":"0f68816eb90898510fbc364379936c0443230952","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"55b963dcd7a64e2ffc61ead4e388790d72c4a6c1","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":1,"id":"Q1"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]}]}],"P4":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P4","hash":"45b91b8ff3ed480e500450a25b3262a35a6781ae","datavalue":{"value":{"text":"Candide ou l\u2019Optimisme, traduit de l\u2019allemand de Mr. le docteur Ralph","language":"fr"},"type":"monolingualtext"},"datatype":"monolingualtext"},"type":"statement","id":"Q1022$69684363-8ccd-46ae-9ab6-12878cec7054","rank":"normal","references":[{"hash":"0f68816eb90898510fbc364379936c0443230952","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"55b963dcd7a64e2ffc61ead4e388790d72c4a6c1","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":1,"id":"Q1"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]}]}],"P9":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P9","hash":"0eb9ab490f9a469a8bcf1cdb87bd6c9f239adee9","datavalue":{"value":{"time":"+1759-01-01T00:00:00Z","timezone":0,"before":0,"after":0,"precision":9,"calendarmodel":"http://www.wikidata.org/entity/Q1985727"},"type":"time"},"datatype":"time"},"type":"statement","id":"Q1022$723aba03-9b4a-4d06-9782-9d313d697201","rank":"normal","references":[{"hash":"0f68816eb90898510fbc364379936c0443230952","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"55b963dcd7a64e2ffc61ead4e388790d72c4a6c1","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":1,"id":"Q1"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]}]}],"P23":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P23","hash":"920c9dd95c8f5dd371dd2450ee86da1a6c73371a","datavalue":{"value":{"text":"1759","language":"fr"},"type":"monolingualtext"},"datatype":"monolingualtext"},"type":"statement","id":"Q1022$a2781464-60a0-4bc4-968e-74f433a3ff03","rank":"normal","references":[{"hash":"0f68816eb90898510fbc364379936c0443230952","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"55b963dcd7a64e2ffc61ead4e388790d72c4a6c1","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":1,"id":"Q1"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]}]}],"P26":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P26","hash":"7c25ab07b8d7fb6c8a63db1b440687dcbce36326","datavalue":{"value":{"text":"in-12","language":"fr"},"type":"monolingualtext"},"datatype":"monolingualtext"},"type":"statement","id":"Q1022$1ec7a8ca-4056-498f-90ab-338878547d0f","rank":"normal","references":[{"hash":"0f68816eb90898510fbc364379936c0443230952","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"55b963dcd7a64e2ffc61ead4e388790d72c4a6c1","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":1,"id":"Q1"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]}]}],"P2":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P2","hash":"6511c2931be27bcac018d16006b07c7c2e704c57","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":2,"id":"Q2"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q1022$b6c85483-1674-403d-90b8-3d7dd9e88461","rank":"normal","references":[{"hash":"0f68816eb90898510fbc364379936c0443230952","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"55b963dcd7a64e2ffc61ead4e388790d72c4a6c1","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":1,"id":"Q1"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]}]}],"P12":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P12","hash":"fd6a9499c0c9aa28c64ee62e61a3a4358a16953a","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":12,"id":"Q12"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q1022$69fc19a8-c81e-465d-95a2-21d7e02bdec0","rank":"normal","references":[{"hash":"0f68816eb90898510fbc364379936c0443230952","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"55b963dcd7a64e2ffc61ead4e388790d72c4a6c1","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":1,"id":"Q1"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]}]}],"P36":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P36","hash":"057400f5009b194f165dfdb6e23f690a739d5b24","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":2772,"id":"Q2772"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q1022$8105cce0-0741-4773-a8b4-a32e3cb3db96","rank":"normal","references":[{"hash":"3918072f48c783190a19e9b7c398ff63708801cc","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"6a6057cef0f7ed4fada27da7a4689447a5a5147c","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":21,"id":"Q21"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]},{"hash":"7582fd78feedebd0ba120951ec805bea1387c944","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"ea93562693d13d7a55ae93452bbff3e0b010fd5e","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":23,"id":"Q23"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]},{"hash":"96a4f2f6fe5d002f9e798a42ddf3a31c2f56ff35","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"2799ed14ef4e02bb072ba9557643cd03aa684b15","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3999,"id":"Q3999"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]},{"hash":"8fe05fd417ccf6090fcb203ff3243cb6b2ed6afc","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"196d426b8cc155fec04d76f32b6124ef03510a65","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":4000,"id":"Q4000"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]},{"hash":"b1d3d5fbb51f939a546c0f0df2dd0cc166be607c","snaks":{"P55":[{"snaktype":"value","property":"P55","hash":"e95f0e7bd0a96c384772367741c08d382a2740e7","datavalue":{"value":"Wordle topic modeling 2023 topic 012 alimentation sociabilit\u00e9.png","type":"string"},"datatype":"localMedia"}]},"snaks-order":["P55"]},{"hash":"9d311682ac30eaa9bc00ac30540d025f23adc8d5","snaks":{"P55":[{"snaktype":"value","property":"P55","hash":"9f45aa56ddfa055df32ab26e99e245105acc27e4","datavalue":{"value":"Wordle topic modeling 2020 topic 009 alimentation sociabilit\u00e9.png","type":"string"},"datatype":"localMedia"}]},"snaks-order":["P55"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P36","hash":"1f998f373b71bd4dfc8fbbdf64245e1890fa1c1d","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3089,"id":"Q3089"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q1022$5d057225-b9d4-42ce-b50e-e53c4a3d1e5c","rank":"normal","references":[{"hash":"3918072f48c783190a19e9b7c398ff63708801cc","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"6a6057cef0f7ed4fada27da7a4689447a5a5147c","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":21,"id":"Q21"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]},{"hash":"7582fd78feedebd0ba120951ec805bea1387c944","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"ea93562693d13d7a55ae93452bbff3e0b010fd5e","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":23,"id":"Q23"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]},{"hash":"96a4f2f6fe5d002f9e798a42ddf3a31c2f56ff35","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"2799ed14ef4e02bb072ba9557643cd03aa684b15","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3999,"id":"Q3999"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]},{"hash":"8fe05fd417ccf6090fcb203ff3243cb6b2ed6afc","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"196d426b8cc155fec04d76f32b6124ef03510a65","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":4000,"id":"Q4000"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]},{"hash":"b1d3d5fbb51f939a546c0f0df2dd0cc166be607c","snaks":{"P55":[{"snaktype":"value","property":"P55","hash":"e95f0e7bd0a96c384772367741c08d382a2740e7","datavalue":{"value":"Wordle topic modeling 2023 topic 012 alimentation sociabilit\u00e9.png","type":"string"},"datatype":"localMedia"}]},"snaks-order":["P55"]},{"hash":"9d311682ac30eaa9bc00ac30540d025f23adc8d5","snaks":{"P55":[{"snaktype":"value","property":"P55","hash":"9f45aa56ddfa055df32ab26e99e245105acc27e4","datavalue":{"value":"Wordle topic modeling 2020 topic 009 alimentation sociabilit\u00e9.png","type":"string"},"datatype":"localMedia"}]},"snaks-order":["P55"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P36","hash":"7c9dbdd05e9483d6d6c00d2b6c4d4676591fd9de","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":2988,"id":"Q2988"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q1022$cb8f9527-ad88-48da-ab2a-e2c1231d1b54","rank":"normal","references":[{"hash":"3918072f48c783190a19e9b7c398ff63708801cc","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"6a6057cef0f7ed4fada27da7a4689447a5a5147c","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":21,"id":"Q21"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]},{"hash":"7582fd78feedebd0ba120951ec805bea1387c944","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"ea93562693d13d7a55ae93452bbff3e0b010fd5e","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":23,"id":"Q23"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]},{"hash":"f41a289e7f502731f7f992bac0a4e2692760128f","snaks":{"P55":[{"snaktype":"value","property":"P55","hash":"8fb6fcb69f53ca3134955ee6b9d09330e32cd6e3","datavalue":{"value":"Wordle topic modeling 2020 topic 012 migration voyage.png","type":"string"},"datatype":"localMedia"}]},"snaks-order":["P55"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P36","hash":"dc517758f0dad6ff5a3a69f3b35898baa813f812","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3126,"id":"Q3126"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q1022$42c6f367-0a16-47d2-ba31-d039bbb6fc2f","rank":"normal","references":[{"hash":"3918072f48c783190a19e9b7c398ff63708801cc","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"6a6057cef0f7ed4fada27da7a4689447a5a5147c","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":21,"id":"Q21"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]},{"hash":"7582fd78feedebd0ba120951ec805bea1387c944","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"ea93562693d13d7a55ae93452bbff3e0b010fd5e","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":23,"id":"Q23"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]},{"hash":"93543b813c203578509e37695159b1d2e30f1acc","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"ba746b9f94128facb158753fe0982087d5d1305f","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3940,"id":"Q3940"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"f9a7f4fc24bf89ea7cd1a8710424837d75205e35","datavalue":{"value":"Betrachten wir nun ein ganz andersartiges Beispiel aus Candide: Auf seinen Reisen quer durch die Welt begegnet Candide in S\u00fcdamerika einem armen Negersklaven, der sich in einem elenden Zustand befindet.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]},{"hash":"96a4f2f6fe5d002f9e798a42ddf3a31c2f56ff35","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"2799ed14ef4e02bb072ba9557643cd03aa684b15","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3999,"id":"Q3999"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]},{"hash":"8fe05fd417ccf6090fcb203ff3243cb6b2ed6afc","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"196d426b8cc155fec04d76f32b6124ef03510a65","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":4000,"id":"Q4000"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P36","hash":"e04d38af4f081e4e6d0c7110a90f2e45828bb61c","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3869,"id":"Q3869"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q1022$462914c7-3aed-4ad5-90dd-1bd97f7cae78","rank":"normal","references":[{"hash":"3918072f48c783190a19e9b7c398ff63708801cc","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"6a6057cef0f7ed4fada27da7a4689447a5a5147c","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":21,"id":"Q21"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]},{"hash":"7582fd78feedebd0ba120951ec805bea1387c944","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"ea93562693d13d7a55ae93452bbff3e0b010fd5e","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":23,"id":"Q23"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]},{"hash":"920d1de330592c485416cabf2d85aa42fd6d635a","snaks":{"P55":[{"snaktype":"value","property":"P55","hash":"1657f7343b030cfc7dd7b92df3d9ec9d28d26b21","datavalue":{"value":"Wordle topic modeling 2020 topic 018 point-voir-jour.png.png","type":"string"},"datatype":"localMedia"}]},"snaks-order":["P55"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P36","hash":"8cdaa188fbf894afee6f2d6e9715bb14985da0f6","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3071,"id":"Q3071"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q1022$a6dff9ce-385b-4b93-8dbb-f11615494400","rank":"normal","references":[{"hash":"3918072f48c783190a19e9b7c398ff63708801cc","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"6a6057cef0f7ed4fada27da7a4689447a5a5147c","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":21,"id":"Q21"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]},{"hash":"7582fd78feedebd0ba120951ec805bea1387c944","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"ea93562693d13d7a55ae93452bbff3e0b010fd5e","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":23,"id":"Q23"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]},{"hash":"96a4f2f6fe5d002f9e798a42ddf3a31c2f56ff35","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"2799ed14ef4e02bb072ba9557643cd03aa684b15","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3999,"id":"Q3999"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]},{"hash":"8fe05fd417ccf6090fcb203ff3243cb6b2ed6afc","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"196d426b8cc155fec04d76f32b6124ef03510a65","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":4000,"id":"Q4000"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]},{"hash":"c2273ea34d0e9cc24afbd86df64385bf7ab97bcb","snaks":{"P55":[{"snaktype":"value","property":"P55","hash":"5ba393f8d38397d6786cb367ed32401784ee6210","datavalue":{"value":"Wordle topic modeling 2023 topic 037 richesse.png","type":"string"},"datatype":"localMedia"}]},"snaks-order":["P55"]},{"hash":"15c3632e77bf5a73d71a4f41eabd96050844b7d0","snaks":{"P55":[{"snaktype":"value","property":"P55","hash":"8eba18b9b343986856353ecad914d0847397eea2","datavalue":{"value":"Wordle topic modeling 2020 topic 001 richesse.png","type":"string"},"datatype":"localMedia"}]},"snaks-order":["P55"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P36","hash":"d87d7315b01a8b053f86aa409679f6a8e6dc1e42","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":2864,"id":"Q2864"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q1022$6f75231d-45c5-42b2-86ea-7761684985eb","rank":"normal","references":[{"hash":"3918072f48c783190a19e9b7c398ff63708801cc","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"6a6057cef0f7ed4fada27da7a4689447a5a5147c","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":21,"id":"Q21"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]},{"hash":"7582fd78feedebd0ba120951ec805bea1387c944","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"ea93562693d13d7a55ae93452bbff3e0b010fd5e","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":23,"id":"Q23"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]},{"hash":"27fd19beb5e758d583f2ec78a77e1982eac6477d","snaks":{"P55":[{"snaktype":"value","property":"P55","hash":"2248cf2ccdf10929a3b710dbeb976d4f5b956e75","datavalue":{"value":"Wordle topic modeling 2020 topic 016 deuil.png","type":"string"},"datatype":"localMedia"}]},"snaks-order":["P55"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P36","hash":"641a7ca4856d0f4ba6e73e5b11f9d58017c5ff9c","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":2776,"id":"Q2776"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q1022$0994e1b3-bdba-4002-b0cb-173d4362da3f","rank":"normal","references":[{"hash":"7f629d11594e4bd83ff0ec75028b27eadbe243db","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"5fd040b3aeb4cab53c4ad199d1b83cb40364dbcd","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3948,"id":"Q3948"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"99e1306775e0e48bad5be6a67e461716ea82a984","datavalue":{"value":"Candide verzichtet in charakteristischer Weise auf psychologische Vertiefung. Unterschiedliche Erz\u00e4hltraditionen greifen ineinander: der hellenistische Liebesroman mit den Momenten der Trennung und der Wiedervereinigung der Liebenden am Ende, der variationsreiche Abenteuerroman, der Barockroman mit seinen T\u00e4uschungen, Verkennungen und Katastrophen sowie der episodenreiche Schelmenroman, der in der ersten Jahrhunderth\u00e4lfte stilpr\u00e4gend ist und den schmerzvollen Erwerb von Lebenserfahrung schildert.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P36","hash":"8b7db45faf126643e92bf5d7a442291db77214f5","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":2793,"id":"Q2793"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q1022$f3b64bc9-2074-4786-b6d1-6ef345fb1aa3","rank":"normal","references":[{"hash":"7f629d11594e4bd83ff0ec75028b27eadbe243db","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"5fd040b3aeb4cab53c4ad199d1b83cb40364dbcd","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3948,"id":"Q3948"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"99e1306775e0e48bad5be6a67e461716ea82a984","datavalue":{"value":"Candide verzichtet in charakteristischer Weise auf psychologische Vertiefung. Unterschiedliche Erz\u00e4hltraditionen greifen ineinander: der hellenistische Liebesroman mit den Momenten der Trennung und der Wiedervereinigung der Liebenden am Ende, der variationsreiche Abenteuerroman, der Barockroman mit seinen T\u00e4uschungen, Verkennungen und Katastrophen sowie der episodenreiche Schelmenroman, der in der ersten Jahrhunderth\u00e4lfte stilpr\u00e4gend ist und den schmerzvollen Erwerb von Lebenserfahrung schildert.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P36","hash":"67888c81b7bc0eafb04a4cdd95c8f59a822b108a","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":2812,"id":"Q2812"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q1022$5f9bb8be-ebd5-4803-ae46-16ed731e8a3d","rank":"normal","references":[{"hash":"7f629d11594e4bd83ff0ec75028b27eadbe243db","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"5fd040b3aeb4cab53c4ad199d1b83cb40364dbcd","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3948,"id":"Q3948"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"99e1306775e0e48bad5be6a67e461716ea82a984","datavalue":{"value":"Candide verzichtet in charakteristischer Weise auf psychologische Vertiefung. Unterschiedliche Erz\u00e4hltraditionen greifen ineinander: der hellenistische Liebesroman mit den Momenten der Trennung und der Wiedervereinigung der Liebenden am Ende, der variationsreiche Abenteuerroman, der Barockroman mit seinen T\u00e4uschungen, Verkennungen und Katastrophen sowie der episodenreiche Schelmenroman, der in der ersten Jahrhunderth\u00e4lfte stilpr\u00e4gend ist und den schmerzvollen Erwerb von Lebenserfahrung schildert.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P36","hash":"3665c7bb30de73e000aa1d00bda1c79dba8e91b3","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":2835,"id":"Q2835"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q1022$c2674950-bdd7-4561-b665-7ff62eed9ca8","rank":"normal","references":[{"hash":"8f3e6a488f29bc384d5faf5287e4d1f2dcb197c4","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"7b4dd9c41eec03a8c165b3a30aecaa385d68472b","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3946,"id":"Q3946"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"a123f03dd128ba080cba6a11702758e8b30ca453","datavalue":{"value":"Vielleicht h\u00e4ngt damit die Tatsache zusammen, da\u00df die \u201cgro\u00dfen\u201d Aufkl\u00e4rer mit Ausnahme von Diderot (Suppl\u00e9ment au voyage de Bougainville) die Utopie kaum gepflegt und sie allenfalls zuweilen in ihre Werke inkorporiert haben, wie Montesquieu die historische Gesellschaftstheorie der \u201cHistoire des Troglodytes\u201d in die Lettres persanes von 1721 (Briefe XI-XIV) oder Voltaire die im Kontext der Erz\u00e4hlung fragw\u00fcrdige Utopie von Eldorado in seinem Candide von 1759 (Kap.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P36","hash":"cd79ec6e882a4bb39bfa007291a3b6029e8f5932","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":2850,"id":"Q2850"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q1022$982bdf0c-3c0e-401d-8138-191a7d58278d","rank":"normal","references":[{"hash":"615bbe7d59384ec6c01b1dfa3feacb22bff23147","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"ba746b9f94128facb158753fe0982087d5d1305f","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3940,"id":"Q3940"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"1bd1f687df00cc6b16a83410fe0f94363e78c2f8","datavalue":{"value":"Voltaires umfangreiche historische Studien zu seinem Essai sur les moeurs (\u201eEssay \u00fcber die Sitten\u201c) und dabei gewonnene Erkenntnisse finden ihren Niederschlag in Candide (1758) mit seiner vernichtenden Kritik am metaphysisch begr\u00fcndeten Optimismus Leibniz-Wolffscher Pr\u00e4gung, die aber keinesfalls als Absage an den aufkl\u00e4rerischen Optimismus \u00fcberhaupt und nunmehrige Huldigung eines hoffnungslosen Pessimismus verstanden werden darf.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]},{"hash":"8fbf1fee91abd8b344c4b99f5d24d92f934199d2","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"733ae6fd0a4790745fe470b210f0436a9ec18449","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3936,"id":"Q3936"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"e496088fdc201f17ee853cb8bc512550881dbddd","datavalue":{"value":"Der um die Jahrhundertmitte von Voltaire begr\u00fcndete conte philosophique dient der ironisch-satirischen Illustration philosophischer Thesen und der Kritik an zeitgen\u00f6ssischen Mi\u00dfst\u00e4nden (\u201eCandide ou L\u2019optimisme\u201c, 1759).","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P36","hash":"0614963a05475d38baab0d8c68500912f6752092","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":2896,"id":"Q2896"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q1022$f6e1ef13-e051-4144-a46e-c44b11854f87","rank":"normal","references":[{"hash":"93543b813c203578509e37695159b1d2e30f1acc","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"ba746b9f94128facb158753fe0982087d5d1305f","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3940,"id":"Q3940"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"f9a7f4fc24bf89ea7cd1a8710424837d75205e35","datavalue":{"value":"Betrachten wir nun ein ganz andersartiges Beispiel aus Candide: Auf seinen Reisen quer durch die Welt begegnet Candide in S\u00fcdamerika einem armen Negersklaven, der sich in einem elenden Zustand befindet.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P36","hash":"edbffd7893600e79c25a20afb32338e3ed2cd716","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":2903,"id":"Q2903"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q1022$fc78bcef-4ce4-4a98-a792-2059b1ab5cb2","rank":"normal","references":[{"hash":"7f629d11594e4bd83ff0ec75028b27eadbe243db","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"5fd040b3aeb4cab53c4ad199d1b83cb40364dbcd","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3948,"id":"Q3948"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"99e1306775e0e48bad5be6a67e461716ea82a984","datavalue":{"value":"Candide verzichtet in charakteristischer Weise auf psychologische Vertiefung. Unterschiedliche Erz\u00e4hltraditionen greifen ineinander: der hellenistische Liebesroman mit den Momenten der Trennung und der Wiedervereinigung der Liebenden am Ende, der variationsreiche Abenteuerroman, der Barockroman mit seinen T\u00e4uschungen, Verkennungen und Katastrophen sowie der episodenreiche Schelmenroman, der in der ersten Jahrhunderth\u00e4lfte stilpr\u00e4gend ist und den schmerzvollen Erwerb von Lebenserfahrung schildert.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]},{"hash":"ebbcb8aa2d190f2f4059d967ebcb68054f6788de","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"467e3533cb7db5ae244416d134e8429d586dff27","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3939,"id":"Q3939"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"ef71bc06ea5b99fe3cd9064d113929c91c5131ce","datavalue":{"value":"Ein Erz\u00e4hler \u00fcbertr\u00e4gt einer Mehrzahl von Erz\u00e4hlfiguren die Aufgabe, ihre Erz\u00e4hlungen wiederzugeben und umfa\u00dft diese nicht nur mit einer Rahmenerz\u00e4hlung, sondern mit einem Ereignisse, Teilnehmer und Erz\u00e4hler bestimmenden oder lenkenden allgemeinen Thema: mit der Idee, da\u00df Schein und Sein die Hofgesellschaft bestimmen (\u201eHepta-m\u00e9ron\u201c); mit der Idee, da\u00df vern\u00fcnftiges Handeln auf Erfahrungen beruht, die alle Menschen miteinander teilen (Voltaire, \u201eCandide\u201c, 1759; Bruno, \u201eLe tour de la France par deux enfants\u201c, 1877); mit der Idee, da\u00df der Mensch sich selbst das Paradies und dem N\u00e4chsten die H\u00f6lle ist (Sade, \u201eLes 120 journ\u00e9es de Sodome\u201c, 1782/85).","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P36","hash":"4093de8f30a1c7cb0ed02c7f64858f79a052d4a3","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":2930,"id":"Q2930"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q1022$a99de120-9626-4caf-89a2-800a439841ae","rank":"normal","references":[{"hash":"d3f31d0cb3e1fa4d0302316ab4fa18aa54449355","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"ba746b9f94128facb158753fe0982087d5d1305f","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3940,"id":"Q3940"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"94a18d6d0ef3572849d50c255ec2246460cc32a8","datavalue":{"value":"So werden an zahlreichen Stellen, angefangen von Le monde comme il va bis zu Candide, das Thema des Krieges aufgegriffen, die divergierenden Interessen der Herrschenden als dessen Entstehungsursachen aufgezeigt und die schrecklichen Konsequenzen des Krieges f\u00fcr die betroffenen Menschen in aufr\u00fcttelnden Schilderungen angeprangert, die leider bis heute nichts an Aktualit\u00e4t eingeb\u00fc\u00dft haben.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P36","hash":"0254c941bbbdae84c356a6e3dc8eb0b9847d9083","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":2953,"id":"Q2953"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q1022$3d2cb2be-9c3b-4557-8dc4-2e4f3bf724de","rank":"normal","references":[{"hash":"0eca35dae7b5048fd1b9c78c5aeae252bdd138af","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"88a7ddc9f86ec4fc1bad0d719a8fc163d46ce1f4","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3935,"id":"Q3935"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"01ced275e844d56f2dba5f1f4d6719587866b451","datavalue":{"value":"Hauptvertreter des conte philosophique bleibt Voltaire mit: Microm\u00e9gas (1752) und Candide (1759). Die ironisch-verfremden-de Erz\u00e4hlweise dient ihm dazu, seine philosophischen Thesen und Standpunkte zu illustrieren (s.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P36","hash":"602ef2630ea33404a34e69848b3a9a260344d0aa","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":2978,"id":"Q2978"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q1022$7adaf502-b4a3-4eeb-84a3-09f3e718b19c","rank":"normal","references":[{"hash":"2bd9b30f902c52d9791b50d67d5638c13ae75ece","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"ba746b9f94128facb158753fe0982087d5d1305f","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3940,"id":"Q3940"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"6d284993cbdfeccaee2a5989b5f7a541f984b795","datavalue":{"value":"\u201eIn Candide lernt ein J\u00fcngling, alles, was sei, m\u00fcsse so sein, und erf\u00e4hrt, da\u00df diese Lehre nicht f\u00fcr alle gleich gut ist\u201c, schreibt Brecht.23 Die Ungl\u00fccksf\u00e4lle, die in pausenloser Abfolge auf den Helden niederprasseln, sind eigens dazu ausersehen, der philosophischen Theorie von der besten aller Welten den Boden zu entziehen und diese Theorie in einen un\u00fcberbr\u00fcckbaren Widerspruch zur Wirklichkeit zu setzen.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P36","hash":"d40ec9e98a8f3fae4e8dc7d78c83b0bbd8877ebd","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3015,"id":"Q3015"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q1022$c43e9f8c-d7a5-46c5-95d8-e4ecd29b9695","rank":"normal","references":[{"hash":"3fc73ef31e1166e5a8d5ebc0a84b6323e21e756a","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"5fd040b3aeb4cab53c4ad199d1b83cb40364dbcd","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3948,"id":"Q3948"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"33cc85a620519279dff9c9a5f800a08009c3b453","datavalue":{"value":"In Voltaires Candide wird Leibniz' metaphysischer Optimismus in der Figur des Pangloss karikiert, dessen Gegenspieler Martin Z\u00fcge Bayles tr\u00e4gt.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P36","hash":"f27fa15d25e010e4d8129d82c7577ca0ba7817bf","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3039,"id":"Q3039"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q1022$62802708-d8e0-4a08-814b-e4e1be8a1b14","rank":"normal","references":[{"hash":"3278cf57358c5a0882d677792c35b2f1879d8718","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"5fd040b3aeb4cab53c4ad199d1b83cb40364dbcd","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3948,"id":"Q3948"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"202e5d122e1042c89ed387c1d7b1ab580edba08d","datavalue":{"value":"Ein >conte philosophique< ist Candide deswegen, weil eine philosophische Theorie gewisserma\u00dfen im Erz\u00e4hlen erprobt wird.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]},{"hash":"0eca35dae7b5048fd1b9c78c5aeae252bdd138af","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"88a7ddc9f86ec4fc1bad0d719a8fc163d46ce1f4","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3935,"id":"Q3935"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"01ced275e844d56f2dba5f1f4d6719587866b451","datavalue":{"value":"Hauptvertreter des conte philosophique bleibt Voltaire mit: Microm\u00e9gas (1752) und Candide (1759). Die ironisch-verfremden-de Erz\u00e4hlweise dient ihm dazu, seine philosophischen Thesen und Standpunkte zu illustrieren (s.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]},{"hash":"56c5a8a042091b490f2196f0a1018a22cd388a6b","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"d736ba58c49e60f098e59382112f5506c91eb3b8","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3949,"id":"Q3949"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"028652f0b57added223cf9fe13c8f40a19d878af","datavalue":{"value":"Wie schon in Voltaires Candide, werden auch in diesem Roman philosophische Positionen auf die lebensweltliche Probe gestellt.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]},{"hash":"8fbf1fee91abd8b344c4b99f5d24d92f934199d2","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"733ae6fd0a4790745fe470b210f0436a9ec18449","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3936,"id":"Q3936"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"e496088fdc201f17ee853cb8bc512550881dbddd","datavalue":{"value":"Der um die Jahrhundertmitte von Voltaire begr\u00fcndete conte philosophique dient der ironisch-satirischen Illustration philosophischer Thesen und der Kritik an zeitgen\u00f6ssischen Mi\u00dfst\u00e4nden (\u201eCandide ou L\u2019optimisme\u201c, 1759).","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]},{"hash":"0f68816eb90898510fbc364379936c0443230952","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"55b963dcd7a64e2ffc61ead4e388790d72c4a6c1","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":1,"id":"Q1"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]},{"hash":"0775d7f7d715f7200166fd8396edbe605544b31d","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"52ab730c98c0d595dc0846b7cf5a1af6a22c7834","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":24,"id":"Q24"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P36","hash":"689255ca1d9c4350c4a40ebdc7883c75bc0bf32d","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3061,"id":"Q3061"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q1022$bcedfdb6-d820-46ae-bed9-3140a2fe970a","rank":"normal","references":[{"hash":"ebbcb8aa2d190f2f4059d967ebcb68054f6788de","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"467e3533cb7db5ae244416d134e8429d586dff27","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3939,"id":"Q3939"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"ef71bc06ea5b99fe3cd9064d113929c91c5131ce","datavalue":{"value":"Ein Erz\u00e4hler \u00fcbertr\u00e4gt einer Mehrzahl von Erz\u00e4hlfiguren die Aufgabe, ihre Erz\u00e4hlungen wiederzugeben und umfa\u00dft diese nicht nur mit einer Rahmenerz\u00e4hlung, sondern mit einem Ereignisse, Teilnehmer und Erz\u00e4hler bestimmenden oder lenkenden allgemeinen Thema: mit der Idee, da\u00df Schein und Sein die Hofgesellschaft bestimmen (\u201eHepta-m\u00e9ron\u201c); mit der Idee, da\u00df vern\u00fcnftiges Handeln auf Erfahrungen beruht, die alle Menschen miteinander teilen (Voltaire, \u201eCandide\u201c, 1759; Bruno, \u201eLe tour de la France par deux enfants\u201c, 1877); mit der Idee, da\u00df der Mensch sich selbst das Paradies und dem N\u00e4chsten die H\u00f6lle ist (Sade, \u201eLes 120 journ\u00e9es de Sodome\u201c, 1782/85).","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P36","hash":"e1936d8e666cb4427616757b96306b71c893ca76","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3090,"id":"Q3090"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q1022$2c9024e9-39c6-4efb-a218-f63710e0e669","rank":"normal","references":[{"hash":"7b6e1921dc66efde2d680dc741290398a26e5d5f","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"ba746b9f94128facb158753fe0982087d5d1305f","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3940,"id":"Q3940"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"21740a7cf3f928da8deb1a8d48ddf3cd0745f426","datavalue":{"value":"Betrachten wir nun ein ganz andersartiges Beispiel aus Candide: Auf seinen Reisen quer durch die Welt begegnet Candide in S\u00fcdamerika einem armen Negersklaven, der sich in einem elenden Zustand befindet. \u201eWenn wir in den Zuckerraffinerien arbeiten\u201c, berichtet dieser, \u201eund wenn uns das M\u00fchlrad einen Finger abrei\u00dft, so schneidet man uns die Hand ab. Machen wir einen Fluchtversuch, hackt man uns ein Bein ab: ich habe beides durchgemacht. Und das ist der Preis, um den Ihr Europ\u00e4er Zucker e\u00dft! ... Die holl\u00e4ndischen Fetischisten ... sagen mir jeden Sonntag, da\u00df wit alle, Schwarze wie Wei\u00dfe, Kinder Adams seien. Nun \u2013 ich verstehe nichts von Genealogie, aber wenn diese Prediger die Wahrheit sagen, sind wir alle Geschwisterkinder. Dann werden Sie aber zugeben, da\u00df man seine Verwandten wohl kaum scheu\u00dflicher behandeln kann.\u201c Voltaire strebt hier keine \u00e4u\u00dfere Detailtreue an. Ohne Bedenken legt er einem ungebildeten Sklaven Worte in den Mund, die dessen geistigen Horizont weit \u00fcbersteigen. Dennoch hat seine Aussage einen zutiefst realistischen Gehalt, da sie real existierende Zusammenh\u00e4nge gesellschaftlicher Erscheinungen ins Bewu\u00dftsein hebt.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P36","hash":"dc517758f0dad6ff5a3a69f3b35898baa813f812","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3126,"id":"Q3126"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q1022$461f5190-4179-3270-1ba6-92fa481ded7c","rank":"normal","references":[{"hash":"0f68816eb90898510fbc364379936c0443230952","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"55b963dcd7a64e2ffc61ead4e388790d72c4a6c1","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":1,"id":"Q1"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]},{"hash":"3fe15616a7c00eb6a590289b9e9c895ded8fb5f3","snaks":{"P55":[{"snaktype":"value","property":"P55","hash":"3acab34a46b96a6b0d50f40da8c1865a03f770f5","datavalue":{"value":"Wordle topic modeling 2023 topic 038 voyage.png","type":"string"},"datatype":"localMedia"}]},"snaks-order":["P55"]},{"hash":"f41a289e7f502731f7f992bac0a4e2692760128f","snaks":{"P55":[{"snaktype":"value","property":"P55","hash":"8fb6fcb69f53ca3134955ee6b9d09330e32cd6e3","datavalue":{"value":"Wordle topic modeling 2020 topic 012 migration voyage.png","type":"string"},"datatype":"localMedia"}]},"snaks-order":["P55"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P36","hash":"bb3316b5ad212c86881a0f04512b57322ee608a2","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3997,"id":"Q3997"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q1022$43524646-2149-4713-82af-173b1803048d","rank":"normal","references":[{"hash":"96a4f2f6fe5d002f9e798a42ddf3a31c2f56ff35","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"2799ed14ef4e02bb072ba9557643cd03aa684b15","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3999,"id":"Q3999"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]},{"hash":"8fe05fd417ccf6090fcb203ff3243cb6b2ed6afc","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"196d426b8cc155fec04d76f32b6124ef03510a65","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":4000,"id":"Q4000"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]},{"hash":"dce89f32bb6db4916835083435a59d8063ab18fc","snaks":{"P55":[{"snaktype":"value","property":"P55","hash":"0b7aca3f5af2ab86be51ca37f1b876b37157baed","datavalue":{"value":"Wordle topic modeling 2023 topic 000 voyage maritime.png","type":"string"},"datatype":"localMedia"}]},"snaks-order":["P55"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P36","hash":"fdb1ccf3485c682b8b9b57c721366ad8e11c8349","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":2994,"id":"Q2994"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q1022$ce440380-d865-4ed2-981b-9c4a41b1a8e2","rank":"normal","references":[{"hash":"96a4f2f6fe5d002f9e798a42ddf3a31c2f56ff35","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"2799ed14ef4e02bb072ba9557643cd03aa684b15","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3999,"id":"Q3999"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]},{"hash":"8fe05fd417ccf6090fcb203ff3243cb6b2ed6afc","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"196d426b8cc155fec04d76f32b6124ef03510a65","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":4000,"id":"Q4000"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]},{"hash":"278f08b431d0fddfd425082ffebb3f0ae6ce45d9","snaks":{"P55":[{"snaktype":"value","property":"P55","hash":"d97799670b478c700e87fa54e12c8a9e52591deb","datavalue":{"value":"Wordle topic modeling 2023 topic 039 monarchie.png","type":"string"},"datatype":"localMedia"}]},"snaks-order":["P55"]}]}],"P32":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P32","hash":"715b8b87c718b26519a2f835677bf36516e8dda2","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3454,"id":"Q3454"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","qualifiers":{"P41":[{"snaktype":"value","property":"P41","hash":"bf8cd240cc671ba39b0f934568cf2a21cf123834","datavalue":{"value":{"amount":"+25","unit":"1"},"type":"quantity"},"datatype":"quantity"}]},"qualifiers-order":["P41"],"id":"Q1022$40553a92-9f8f-44ac-8f7d-f90e0d14358f","rank":"normal","references":[{"hash":"2d6ace0587cdc76a975c50a173e13cb3bea2fc57","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"08b1d74a540e6e792f36d7b6e7cf67d2b3128259","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":27,"id":"Q27"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P32","hash":"9384e33b72afeef77163caf4db129e9bc53b1d73","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3233,"id":"Q3233"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","qualifiers":{"P41":[{"snaktype":"value","property":"P41","hash":"5e26e446b8d945fc66084bedf61762b1a2f651f7","datavalue":{"value":{"amount":"+12","unit":"1"},"type":"quantity"},"datatype":"quantity"}]},"qualifiers-order":["P41"],"id":"Q1022$0cc233de-16a1-4fd7-a93c-57b07f0815bf","rank":"normal","references":[{"hash":"2d6ace0587cdc76a975c50a173e13cb3bea2fc57","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"08b1d74a540e6e792f36d7b6e7cf67d2b3128259","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":27,"id":"Q27"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P32","hash":"afb680543262ffc2230282461e2dfb5b712001b9","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3285,"id":"Q3285"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","qualifiers":{"P41":[{"snaktype":"value","property":"P41","hash":"6b4ca15cee327531d58c359615fcc1ac45090d28","datavalue":{"value":{"amount":"+21","unit":"1"},"type":"quantity"},"datatype":"quantity"}]},"qualifiers-order":["P41"],"id":"Q1022$916ce556-867e-45ff-a356-19a6ac3291ce","rank":"normal","references":[{"hash":"2d6ace0587cdc76a975c50a173e13cb3bea2fc57","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"08b1d74a540e6e792f36d7b6e7cf67d2b3128259","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":27,"id":"Q27"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P32","hash":"75c423fc94fc77809985f96a14db342f98faffad","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3212,"id":"Q3212"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","qualifiers":{"P41":[{"snaktype":"value","property":"P41","hash":"5e26e446b8d945fc66084bedf61762b1a2f651f7","datavalue":{"value":{"amount":"+12","unit":"1"},"type":"quantity"},"datatype":"quantity"}]},"qualifiers-order":["P41"],"id":"Q1022$99531abf-5379-447c-8361-d0fb112aacc6","rank":"normal","references":[{"hash":"2d6ace0587cdc76a975c50a173e13cb3bea2fc57","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"08b1d74a540e6e792f36d7b6e7cf67d2b3128259","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":27,"id":"Q27"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]}]}],"P21":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P21","hash":"358207c0440f9764da0f31b82873117dc93b716d","datavalue":{"value":"https://github.com/MiMoText/roman18/blob/master/plain/files/Voltaire_Candide.txt","type":"string"},"datatype":"url"},"type":"statement","id":"Q1022$b3043eb7-9828-4a7f-ad90-8447f3312fb9","rank":"normal"},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P21","hash":"1cd998b99b374711dd9d70fcc94ea7bc45bf5f5d","datavalue":{"value":"https://github.com/MiMoText/roman18/blob/master/XML-TEI/files/Voltaire_Candide.xml","type":"string"},"datatype":"url"},"type":"statement","id":"Q1022$36c08b82-f847-44ba-aa91-920301ddfdc8","rank":"normal"},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P21","hash":"da4a33b20479eb69a16ac5d8123195ea2f89dc25","datavalue":{"value":"https://github.com/MiMoText/roman18/blob/master/plain/files_non_modernized/Voltaire_Candide.txt","type":"string"},"datatype":"url"},"type":"statement","id":"Q1022$f9e018e6-0390-411f-861e-798f0b288f1f","rank":"normal"}],"P13":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P13","hash":"664db1023b7058316e1de781a1928d93feb61b32","datavalue":{"value":"http://www.wikidata.org/entity/Q215894","type":"string"},"datatype":"url"},"type":"statement","id":"Q1022$ee9b1c33-2cf4-41be-b5d8-398e21dfba10","rank":"normal"}],"P30":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P30","hash":"16bbd72c0874abd4e986bacde98366282168e6fb","datavalue":{"value":{"text":"voyages, aventures romanesques, d\u00e9sastres; th\u00e8mes philosophiques","language":"fr"},"type":"monolingualtext"},"datatype":"monolingualtext"},"type":"statement","id":"Q1022$f6f3e8ab-421e-0cd5-973f-0eefaf40d004","rank":"normal","references":[{"hash":"0f68816eb90898510fbc364379936c0443230952","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"55b963dcd7a64e2ffc61ead4e388790d72c4a6c1","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":1,"id":"Q1"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]}]}],"P27":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P27","hash":"79c1b7a2b70860d4301142c3742ba26024addc38","datavalue":{"value":{"text":"3e personne","language":"fr"},"type":"monolingualtext"},"datatype":"monolingualtext"},"type":"statement","id":"Q1022$e49cc605-48aa-ba38-a2a5-d013887a15b8","rank":"normal","references":[{"hash":"0f68816eb90898510fbc364379936c0443230952","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"55b963dcd7a64e2ffc61ead4e388790d72c4a6c1","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":1,"id":"Q1"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]}]}],"P33":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P33","hash":"dce34334d3f2c7041fdd61a61b22a6a3c2720f08","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":38,"id":"Q38"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q1022$71ed7155-48e4-31cd-d694-994afc9e3ee2","rank":"normal","references":[{"hash":"0f68816eb90898510fbc364379936c0443230952","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"55b963dcd7a64e2ffc61ead4e388790d72c4a6c1","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":1,"id":"Q1"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]}]}],"P28":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P28","hash":"c9a9f7ad08c1d53d0707f65042579f8682ffe29b","datavalue":{"value":{"text":"Europe, Am\u00e9rique","language":"fr"},"type":"monolingualtext"},"datatype":"monolingualtext"},"type":"statement","id":"Q1022$d94b268a-4528-8ed7-608b-28e085dd27f7","rank":"normal","references":[{"hash":"0f68816eb90898510fbc364379936c0443230952","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"55b963dcd7a64e2ffc61ead4e388790d72c4a6c1","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":1,"id":"Q1"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]}]}],"P29":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P29","hash":"0379cecc35521264c414abc5b75036954b908664","datavalue":{"value":{"text":"Candide, Cun\u00e9gonde, Pangloss,Martin","language":"fr"},"type":"monolingualtext"},"datatype":"monolingualtext"},"type":"statement","id":"Q1022$831d3e79-40e6-02f0-22ca-f041a7ac9c9a","rank":"normal","references":[{"hash":"0f68816eb90898510fbc364379936c0443230952","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"55b963dcd7a64e2ffc61ead4e388790d72c4a6c1","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":1,"id":"Q1"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]}]}],"P31":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P31","hash":"0463193353f822a0e9d7eba89523a239ccc7b1f2","datavalue":{"value":{"text":"ton satirique","language":"fr"},"type":"monolingualtext"},"datatype":"monolingualtext"},"type":"statement","id":"Q1022$144d7051-426c-b431-c598-c65557a29a86","rank":"normal","references":[{"hash":"0f68816eb90898510fbc364379936c0443230952","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"55b963dcd7a64e2ffc61ead4e388790d72c4a6c1","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":1,"id":"Q1"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]}]}],"P38":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P38","hash":"1fd456be87bf653c3859aa04addc165ef16ba132","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3906,"id":"Q3906"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q1022$19530f20-4cb0-5e74-eeac-e0e6ef65bcf3","rank":"normal","references":[{"hash":"0f68816eb90898510fbc364379936c0443230952","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"55b963dcd7a64e2ffc61ead4e388790d72c4a6c1","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":1,"id":"Q1"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]},{"hash":"8fbf1fee91abd8b344c4b99f5d24d92f934199d2","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"733ae6fd0a4790745fe470b210f0436a9ec18449","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3936,"id":"Q3936"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"e496088fdc201f17ee853cb8bc512550881dbddd","datavalue":{"value":"Der um die Jahrhundertmitte von Voltaire begr\u00fcndete conte philosophique dient der ironisch-satirischen Illustration philosophischer Thesen und der Kritik an zeitgen\u00f6ssischen Mi\u00dfst\u00e4nden (\u201eCandide ou L\u2019optimisme\u201c, 1759).","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]},{"hash":"c72a9c638c34eff6727d1d0bfe086ea1be6bc938","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"5fd040b3aeb4cab53c4ad199d1b83cb40364dbcd","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3948,"id":"Q3948"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"35948a32132056d5a33d35e603af7c2e545bc2ac","datavalue":{"value":"In Voltaires Candide wird Leibniz\u2019 metaphysischer Optimismus in der Figur des Pangloss karikiert, dessen Gegenspieler Martin Z\u00fcge Bayles tr\u00e4gt.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P38","hash":"0696df3146a28753a45190ce0cdf370e95f740f1","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3912,"id":"Q3912"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q1022$a59ded24-2f91-46ba-bcf5-337119e2c5ff","rank":"normal","references":[{"hash":"b2e97fb4f083658d0491cbad4bec34b08b6c46d6","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"92aca538d3d08073e2548ab86c1a8570259e1a4b","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3961,"id":"Q3961"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"677599646f585824e39cfcdb1efcb251f0403749","datavalue":{"value":"In Texten wie den Lettres persanes, Zadig, Candide, La Nouvelle H\u00e9lo\u00efse, Jacques le fataliste werden philosophisch-wissenschaftliche Inhalte auf unterhaltsame Art und Weise, transponiert ins Medium der romanesken Fiktion, vermittelt.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]},{"hash":"7a2c9a87d7d9358401bbaff0636d5dcda82b6cef","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"5fd040b3aeb4cab53c4ad199d1b83cb40364dbcd","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3948,"id":"Q3948"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"6a069c16216c96abac98c003703603cdbddb777f","datavalue":{"value":"Ein \u203aconte philosophique\u2039 ist Candide deswegen, weil eine philosophische Theorie gewisserma\u00dfen im Erz\u00e4hlen erprobt wird. Wenn Pangloss behauptet, jedes Ereignis habe eine Ursache und einen h\u00f6heren Zweck, und Martin die Erfahrung von Zufall und Sinnlosigkeit gegen diese These stark macht, wird damit eine Konkurrenz von Deutungen in Szene gesetzt, die sich durch die Reihung unglaublicher Zuf\u00e4lle in der erz\u00e4hlten Ereignisfolge zun\u00e4chst im Sinne von Martins These aufzul\u00f6sen scheint. Die Schlussmaxime diskreditiert den theoretisch-metaphysischen und spricht sich f\u00fcr einen praktischen Optimismus aus (Meliorismus).","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P38","hash":"be263a6817477a46efa84597e9a666a9f157e252","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3899,"id":"Q3899"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q1022$6018cb17-6acf-4c73-8fc1-50956e4aa94d","rank":"normal","references":[{"hash":"b2e97fb4f083658d0491cbad4bec34b08b6c46d6","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"92aca538d3d08073e2548ab86c1a8570259e1a4b","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3961,"id":"Q3961"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"677599646f585824e39cfcdb1efcb251f0403749","datavalue":{"value":"In Texten wie den Lettres persanes, Zadig, Candide, La Nouvelle H\u00e9lo\u00efse, Jacques le fataliste werden philosophisch-wissenschaftliche Inhalte auf unterhaltsame Art und Weise, transponiert ins Medium der romanesken Fiktion, vermittelt.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]},{"hash":"c40ff0f0fb6ac2d2b534dfdf59b88fa76294ec5f","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"5fd040b3aeb4cab53c4ad199d1b83cb40364dbcd","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3948,"id":"Q3948"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"0d5b601590a051d769cd745e042d692d7bf9f90a","datavalue":{"value":"Candide verzichtet in charakteristischer Weise auf psychologische Vertiefung. Unterschiedliche Erz\u00e4hltraditionen greifen ineinander: der hellenistische Liebesroman mit den Momenten der Trennung und der Wiedervereinigung der Liebenden am Ende, der variationsreiche Abenteuerroman, der Barockroman mit seinen T\u00e4uschungen, Verkennungen und Katastrophen sowie der episodenreiche Schelmenroman, der in der ersten Jahrhunderth\u00e4lfte stilpr\u00e4gend ist und den schmerzvollen Erwerb von Lebenserfahrung schildert. In der ber\u00fchmten Eldorado-Episode finden sich Elemente der utopischen und arkadischen Tradition, des M\u00e4rchens und des Fantastischen.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P38","hash":"a580047dd59b377aa80256f14db9b00976cbbd47","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3900,"id":"Q3900"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q1022$55c18507-abe8-4e40-896a-797b2ca280d8","rank":"normal","references":[{"hash":"5bd5d24b9befe0c6af61157a3df8a7606df01d5f","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"95c8bdfedb1a2aed70f325d7d7679e3aadd8cc68","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3967,"id":"Q3967"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"f028d2cca38470163ccc38ff542a10198da725da","datavalue":{"value":"Aber auch in Romanen mit einem \"reliable narrator\", wie etwa Fieldings Tom Jones oder Voltaires Candide, haben die Normen der Figuren \u00fcber die perspektivische Vermittlung durch die Erz\u00e4hlinstanz hinweg ihre eigenst\u00e4ndige Funktion f\u00fcr den Leser.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]},{"hash":"c9dec1b647026b0fbe5f54069c5f68b2e7aba826","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"467e3533cb7db5ae244416d134e8429d586dff27","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3939,"id":"Q3939"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"6b4be2fb18de153b19d7dc8a373dfc84c4d2250a","datavalue":{"value":"Ein Erz\u00e4hler \u00fcbertr\u00e4gt einer Mehrzahl von Erz\u00e4hlfiguren die Aufgabe, ihre Erz\u00e4hlungen wiederzugeben und umfa\u00dft diese nicht nur mit einer Rahmenerz\u00e4hlung, sondern mit einem Ereignisse, Teilnehmer und Erz\u00e4hler bestimmenden oder lenkenden allgemeinen Thema: mit der Idee, da\u00df Schein und Sein die Hofgesellschaft bestimmen (\u201eHeptam\u00e9ron\u201c); mit der Idee, da\u00df der Mensch sich selbst das Paradies und dem N\u00e4chsten die H\u00f6lle ist (Sade, \u201eLes 120 journ\u00e9es de Sodome\u201c, 1782/85).","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P38","hash":"0197f3459a081b3c217e85ff3e92791658f344ea","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3908,"id":"Q3908"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q1022$be6c720e-addd-4e3f-8f58-0b5429a643bc","rank":"normal","references":[{"hash":"58601bd841f406ba473f16ced8b6ff04f4f6fcab","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"5fd040b3aeb4cab53c4ad199d1b83cb40364dbcd","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3948,"id":"Q3948"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"df0db0b02cf9ec67edb6b246c78b220cc73601cb","datavalue":{"value":"Mit Candide ou L\u2019optimisme (1759), einem H\u00f6hepunkt seines Erz\u00e4hlwerks, einem Text, der Parallelen zu Samuel Johnsons im selben Jahr erschienenem Roman History of Rasselas, Prince of Abyssinia aufweist, bezieht Voltaire mit literarischer Raffinesse in dieser Streitfrage Stellung.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P38","hash":"15a8b89cd1f64bd00ba61868a5bb41e281fc0ebc","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3903,"id":"Q3903"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q1022$5431d4fb-133d-4d35-9b59-b223df815449","rank":"normal","references":[{"hash":"c58fc6b46308467bedb24c32c6926cac316fd828","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"ba746b9f94128facb158753fe0982087d5d1305f","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3940,"id":"Q3940"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"c18f19800a193bfdd4f57a20100429442fd46612","datavalue":{"value":"Ebenso ist Candide die Parodie par excellence der mit Authentizit\u00e4tsanspruch auftretenden Abenteuerromane.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]}]}],"P39":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P39","hash":"66bb62e1b80db7bbbc9bb250af40173e99bdff20","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3906,"id":"Q3906"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q1022$33304659-4f37-20df-cf1f-535e0bf1625a","rank":"normal","references":[{"hash":"0f68816eb90898510fbc364379936c0443230952","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"55b963dcd7a64e2ffc61ead4e388790d72c4a6c1","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":1,"id":"Q1"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P39","hash":"bc2846dc11a876b1d527b75229ab8048fd40ddbd","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3902,"id":"Q3902"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q1022$dfe2c136-5cca-428f-a4e9-14712083b18f","rank":"normal","references":[{"hash":"615bbe7d59384ec6c01b1dfa3feacb22bff23147","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"ba746b9f94128facb158753fe0982087d5d1305f","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3940,"id":"Q3940"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"1bd1f687df00cc6b16a83410fe0f94363e78c2f8","datavalue":{"value":"Voltaires umfangreiche historische Studien zu seinem Essai sur les moeurs (\u201eEssay \u00fcber die Sitten\u201c) und dabei gewonnene Erkenntnisse finden ihren Niederschlag in Candide (1758) mit seiner vernichtenden Kritik am metaphysisch begr\u00fcndeten Optimismus Leibniz-Wolffscher Pr\u00e4gung, die aber keinesfalls als Absage an den aufkl\u00e4rerischen Optimismus \u00fcberhaupt und nunmehrige Huldigung eines hoffnungslosen Pessimismus verstanden werden darf.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]},{"hash":"f5177b1fa9f05e21d3b968c8d2d228e958385644","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"ba746b9f94128facb158753fe0982087d5d1305f","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3940,"id":"Q3940"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"7f378525c1854aa5e0191338b4a5aba4bd005591","datavalue":{"value":"In Candide ging er bereits wieder in die Offensive \u00fcber.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]},{"hash":"f554e0bde79421e905440b5f268b005b90cf3264","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"5fd040b3aeb4cab53c4ad199d1b83cb40364dbcd","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3948,"id":"Q3948"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"ca5299f0e96a8ac3f48e1f481c01fc077781ee94","datavalue":{"value":"Voltaires Candide ou L\u2019optimisme (1759) l\u00e4sst sich als pointierte Absage an die Theodizee und den Leibnizschen Optimismus lesen.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]},{"hash":"c9c65f467ed5cd80cedde07f1edb3c332ebcd37f","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"5fd040b3aeb4cab53c4ad199d1b83cb40364dbcd","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3948,"id":"Q3948"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"2c03e9de1ed8ab245711c5f908e73b60c1b7fbec","datavalue":{"value":"Der Fortgang der Handlung dient der erz\u00e4hlerischen Widerlegung dieses absurden und erfahrungsresistenten metaphysischen Optimismus.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]},{"hash":"8fbf1fee91abd8b344c4b99f5d24d92f934199d2","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"733ae6fd0a4790745fe470b210f0436a9ec18449","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3936,"id":"Q3936"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"e496088fdc201f17ee853cb8bc512550881dbddd","datavalue":{"value":"Der um die Jahrhundertmitte von Voltaire begr\u00fcndete conte philosophique dient der ironisch-satirischen Illustration philosophischer Thesen und der Kritik an zeitgen\u00f6ssischen Mi\u00dfst\u00e4nden (\u201eCandide ou L\u2019optimisme\u201c, 1759).","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P39","hash":"1bf47b7f8c9ceb4e98c8f2de4dc5fa67e710d5c0","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3922,"id":"Q3922"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q1022$c99e2bac-1714-43e3-828a-ede40086e506","rank":"normal","references":[{"hash":"615bbe7d59384ec6c01b1dfa3feacb22bff23147","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"ba746b9f94128facb158753fe0982087d5d1305f","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3940,"id":"Q3940"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"1bd1f687df00cc6b16a83410fe0f94363e78c2f8","datavalue":{"value":"Voltaires umfangreiche historische Studien zu seinem Essai sur les moeurs (\u201eEssay \u00fcber die Sitten\u201c) und dabei gewonnene Erkenntnisse finden ihren Niederschlag in Candide (1758) mit seiner vernichtenden Kritik am metaphysisch begr\u00fcndeten Optimismus Leibniz-Wolffscher Pr\u00e4gung, die aber keinesfalls als Absage an den aufkl\u00e4rerischen Optimismus \u00fcberhaupt und nunmehrige Huldigung eines hoffnungslosen Pessimismus verstanden werden darf.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]},{"hash":"8ffcad4a752866cf894421280bd0f0aa57540eb7","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"5fd040b3aeb4cab53c4ad199d1b83cb40364dbcd","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3948,"id":"Q3948"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"bcd23426252bf2de2630088549c56b569cf4d50d","datavalue":{"value":"In die Hochaufkl\u00e4rung fallen zentrale Schriften Diderots, Rousseaus, Turgots, d\u2019Alemberts, Helv\u00e9tius\u2019 und so bedeutende Einzelwerke wie Voltaires Candide (1759).","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]},{"hash":"368b44e0a707d8cce20f09dee3f4eecb8ab28906","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"5fd040b3aeb4cab53c4ad199d1b83cb40364dbcd","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3948,"id":"Q3948"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"5144e0233f220a4dc737901abbba99e1318716cd","datavalue":{"value":"Ein \u203aconte philosophique\u2039 ist Candide deswegen, weil eine philosophische Theorie gewisserma\u00dfen im Erz\u00e4hlen erprobt wird.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]},{"hash":"b2e97fb4f083658d0491cbad4bec34b08b6c46d6","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"92aca538d3d08073e2548ab86c1a8570259e1a4b","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3961,"id":"Q3961"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"677599646f585824e39cfcdb1efcb251f0403749","datavalue":{"value":"In Texten wie den Lettres persanes, Zadig, Candide, La Nouvelle H\u00e9lo\u00efse, Jacques le fataliste werden philosophisch-wissenschaftliche Inhalte auf unterhaltsame Art und Weise, transponiert ins Medium der romanesken Fiktion, vermittelt.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]},{"hash":"b6d6d94262780f6e4098722014a007dcd33ffe16","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"92aca538d3d08073e2548ab86c1a8570259e1a4b","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3961,"id":"Q3961"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"ad3a18fc654aa1227bbd6be4b0e8d4f0c773269f","datavalue":{"value":"Daher kommt es im 18. Jahrhundert zu gro\u00dfen Diskussionen \u00fcber den Fatalismus und die Willensfreiheit beziehungsweise auch \u00fcber die Existenz des B\u00f6sen in der Welt (Theodizee-Problem). Diese Diskussionen finden auch ihren Niederschlag in den Romanen und Erz\u00e4hlungen der Zeit (vgl. Zadig ou la destin\u00e9e, Candide ou l\u2019optimisme oder eben Jacques le fataliste).","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]},{"hash":"56c5a8a042091b490f2196f0a1018a22cd388a6b","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"d736ba58c49e60f098e59382112f5506c91eb3b8","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3949,"id":"Q3949"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"028652f0b57added223cf9fe13c8f40a19d878af","datavalue":{"value":"Wie schon in Voltaires Candide, werden auch in diesem Roman philosophische Positionen auf die lebensweltliche Probe gestellt.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P39","hash":"69d7df0b8448da03c19cbf0002063b6950c9ebb8","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3916,"id":"Q3916"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q1022$307ed5bc-a349-4d9f-8f6d-cb8575161d2b","rank":"normal","references":[{"hash":"09b13e5f7736b431bc9abbef6296378b83d170bd","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"5fd040b3aeb4cab53c4ad199d1b83cb40364dbcd","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3948,"id":"Q3948"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"a00436f7303556a7378b74ed28660dc092f82af5","datavalue":{"value":"Mit Candide ou L\u2019optimisme (1759), einem H\u00f6hepunkt seines Erz\u00e4hlwerks, einem Text, der Parallelen zu Samuel Johnsons im selben Jahr erschienenem Roman History of Rasselas, Prince of Abyssinia aufweist, bezieht Voltaire mit literarischer Raffinesse in dieser Streitfrage Stellung. In drei\u00dfig Kapiteln hetzt der Erz\u00e4hler den Titelhelden, dessen sprechender Name ihn als sympathischen naiven J\u00fcngling ausweist, um die Welt. Er wird st\u00e4ndig neuen Anfechtungen, Bew\u00e4hrungsproben und Katastrophen ausgesetzt, von denen eine der f\u00fcrchterlichsten das Erdbeben von Lissabon ist. Der tapfere Optimist wird auch in den Siebenj\u00e4hrigen Krieg verstrickt. Er und seine Leidensgenossen werden von W\u00fcrdentr\u00e4gern der gro\u00dfen monotheistischen Religionen verfolgt und gequ\u00e4lt. All dies wird slapstickartig, komisch verk\u00fcrzt und burlesk pointiert in unerh\u00f6rtem Tempo erz\u00e4hlt.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P39","hash":"d3b1fab43330438cc756a23fc3cbc51a394eec5d","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3920,"id":"Q3920"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q1022$716ffa54-5a3e-491f-8933-f4f172faa7f7","rank":"normal","references":[{"hash":"7f629d11594e4bd83ff0ec75028b27eadbe243db","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"5fd040b3aeb4cab53c4ad199d1b83cb40364dbcd","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3948,"id":"Q3948"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"99e1306775e0e48bad5be6a67e461716ea82a984","datavalue":{"value":"Candide verzichtet in charakteristischer Weise auf psychologische Vertiefung. Unterschiedliche Erz\u00e4hltraditionen greifen ineinander: der hellenistische Liebesroman mit den Momenten der Trennung und der Wiedervereinigung der Liebenden am Ende, der variationsreiche Abenteuerroman, der Barockroman mit seinen T\u00e4uschungen, Verkennungen und Katastrophen sowie der episodenreiche Schelmenroman, der in der ersten Jahrhunderth\u00e4lfte stilpr\u00e4gend ist und den schmerzvollen Erwerb von Lebenserfahrung schildert.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P39","hash":"50c3400e116eeea0f6604b8fcfc416971ebc7710","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3919,"id":"Q3919"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q1022$8656ada5-fbe6-46c0-8dee-d85ac149b148","rank":"normal","references":[{"hash":"b6d6d94262780f6e4098722014a007dcd33ffe16","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"92aca538d3d08073e2548ab86c1a8570259e1a4b","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3961,"id":"Q3961"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"ad3a18fc654aa1227bbd6be4b0e8d4f0c773269f","datavalue":{"value":"Daher kommt es im 18. Jahrhundert zu gro\u00dfen Diskussionen \u00fcber den Fatalismus und die Willensfreiheit beziehungsweise auch \u00fcber die Existenz des B\u00f6sen in der Welt (Theodizee-Problem). Diese Diskussionen finden auch ihren Niederschlag in den Romanen und Erz\u00e4hlungen der Zeit (vgl. Zadig ou la destin\u00e9e, Candide ou l\u2019optimisme oder eben Jacques le fataliste).","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P39","hash":"3aa770486a77482e7374490b3be86aef5f96285a","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3921,"id":"Q3921"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q1022$2dff5c61-41ea-47d7-9b49-8258ecee3196","rank":"normal","references":[{"hash":"f002267548f3a22411e568ef7d53538887f67b64","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"467e3533cb7db5ae244416d134e8429d586dff27","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3939,"id":"Q3939"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"2c1ce0ce6ff1ccf92963f8891d59e799ff6cfbc1","datavalue":{"value":"mit der Idee, da\u00df vern\u00fcnftiges Handeln auf Erfahrungen beruht, die alle Menschen miteinander teilen (Voltaire, \u201eCandide\u201c, 1759; Bruno, \u201eLe tour de la France par deux enfants\u201c, 1877);","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]},{"hash":"87d85d26ecd8d40d91d17a0c0418839ade26d8d0","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"467e3533cb7db5ae244416d134e8429d586dff27","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3939,"id":"Q3939"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"e4593e627968317f96772c0090c429806260b2fc","datavalue":{"value":"\u201eil faut cultiver notre jardin\u201c (\u201eCandide\u201c, 1759). Diese L\u00f6sung ist nicht zuletzt deswegen optimistisch, weil eine individuelle Sinnfindung als allgemeines Interesse ausgegeben wird.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P39","hash":"e40e8eece1f5e4eeabc444d4f5577821f0dcbcbd","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3917,"id":"Q3917"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q1022$a28c8207-e109-49a5-aa06-4bd80e6a27d2","rank":"normal","references":[{"hash":"99ae22bd70ab4416625f0cdaee227ba268d521f9","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"467e3533cb7db5ae244416d134e8429d586dff27","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3939,"id":"Q3939"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"a72bcb2a567283b9b526991e004f861ddbb6e1bf","datavalue":{"value":"Der Konflikt zwischen dem Einzel- und dem Allgemeininter-esse, zwischen dem unbedingten Erkenntnisdrang und den politischen Institutionen und sozialen Normen, von denen Gl\u00fcck und Ungl\u00fcck der Menschen abh\u00e4ngen, bestimmt das literarische Erz\u00e4hlen bis zum Ende der Aufkl\u00e4rung und dar\u00fcber hinaus; Voltaire glaubte den Konflikt durch einen Kompromi\u00df l\u00f6sen zu k\u00f6nnen: Diese L\u00f6sung ist nicht zuletzt deswegen optimistisch, weil eine individuelle Sinnfindung als allgemeines Interesse ausgegeben wird.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]}]}],"P57":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P57","hash":"2ebc9a9ef02508a766a14deee408f75ce50ec6e7","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":4005,"id":"Q4005"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q1022$5E8D31B1-E01B-4C3E-A8FF-BEF071DE794D","rank":"normal","references":[{"hash":"0f68816eb90898510fbc364379936c0443230952","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"55b963dcd7a64e2ffc61ead4e388790d72c4a6c1","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":1,"id":"Q1"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]}]}],"P51":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P51","hash":"89460fc6b98acad15edc2bce638527681b0cc6cc","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3935,"id":"Q3935"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","qualifiers":{"P41":[{"snaktype":"value","property":"P41","hash":"2ba9d88ad8864b72c72435c793eb17282b687615","datavalue":{"value":{"amount":"+1","unit":"1"},"type":"quantity"},"datatype":"quantity"}]},"qualifiers-order":["P41"],"id":"Q1022$1522517B-2912-4FA8-ABA4-D07B06ECC883","rank":"normal","references":[{"hash":"1920779e85f98e68a6c1b14cbddbce05f058817b","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"69477598810d91b5415d8e11c2e5b1e6081c01fb","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3953,"id":"Q3953"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P51","hash":"19537b829b22f1353053f579815a353f41877747","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3936,"id":"Q3936"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","qualifiers":{"P41":[{"snaktype":"value","property":"P41","hash":"2ba9d88ad8864b72c72435c793eb17282b687615","datavalue":{"value":{"amount":"+1","unit":"1"},"type":"quantity"},"datatype":"quantity"}]},"qualifiers-order":["P41"],"id":"Q1022$126EE200-1F1E-4D7E-856D-E408CD2A5D31","rank":"normal","references":[{"hash":"1920779e85f98e68a6c1b14cbddbce05f058817b","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"69477598810d91b5415d8e11c2e5b1e6081c01fb","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3953,"id":"Q3953"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P51","hash":"c39781d6d666b88f5d8b8ac88ea80fa1daac76bc","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3938,"id":"Q3938"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","qualifiers":{"P41":[{"snaktype":"value","property":"P41","hash":"ed9f00a69c74312880666b90dc058f1aaf96753e","datavalue":{"value":{"amount":"+5","unit":"1"},"type":"quantity"},"datatype":"quantity"}]},"qualifiers-order":["P41"],"id":"Q1022$C0C0FA59-4EF2-488B-81D4-5FC8A8B20491","rank":"normal","references":[{"hash":"1920779e85f98e68a6c1b14cbddbce05f058817b","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"69477598810d91b5415d8e11c2e5b1e6081c01fb","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3953,"id":"Q3953"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P51","hash":"599e61149da2608c4c2c3ecd3ebab45521f49bf8","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3939,"id":"Q3939"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","qualifiers":{"P41":[{"snaktype":"value","property":"P41","hash":"c2393d1397aed8d76fc6c2c6d71792c767154edb","datavalue":{"value":{"amount":"+2","unit":"1"},"type":"quantity"},"datatype":"quantity"}]},"qualifiers-order":["P41"],"id":"Q1022$15F6828A-F969-4065-895E-E8791C736EE7","rank":"normal","references":[{"hash":"1920779e85f98e68a6c1b14cbddbce05f058817b","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"69477598810d91b5415d8e11c2e5b1e6081c01fb","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3953,"id":"Q3953"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P51","hash":"7b999d2f64977ee4406255f749fdf6f8c969750d","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3967,"id":"Q3967"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","qualifiers":{"P41":[{"snaktype":"value","property":"P41","hash":"c2393d1397aed8d76fc6c2c6d71792c767154edb","datavalue":{"value":{"amount":"+2","unit":"1"},"type":"quantity"},"datatype":"quantity"}]},"qualifiers-order":["P41"],"id":"Q1022$BF05F997-A8AC-4A09-93C3-03E8A620CE61","rank":"normal","references":[{"hash":"1920779e85f98e68a6c1b14cbddbce05f058817b","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"69477598810d91b5415d8e11c2e5b1e6081c01fb","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3953,"id":"Q3953"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P51","hash":"2d4c6b137e4d75ce7fc1f3810c03f2342383c5dc","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3940,"id":"Q3940"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","qualifiers":{"P41":[{"snaktype":"value","property":"P41","hash":"30e68d734f885d8c7e507a1c73489e61cad423a5","datavalue":{"value":{"amount":"+11","unit":"1"},"type":"quantity"},"datatype":"quantity"}]},"qualifiers-order":["P41"],"id":"Q1022$C0694AD9-EA4A-467B-818D-6EC657E1C840","rank":"normal","references":[{"hash":"1920779e85f98e68a6c1b14cbddbce05f058817b","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"69477598810d91b5415d8e11c2e5b1e6081c01fb","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3953,"id":"Q3953"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P51","hash":"5702279f323ab8f95122179406eb8620de94ef64","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3961,"id":"Q3961"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","qualifiers":{"P41":[{"snaktype":"value","property":"P41","hash":"43081e9cb7db694e19f346d222e414619e6ad6a6","datavalue":{"value":{"amount":"+4","unit":"1"},"type":"quantity"},"datatype":"quantity"}]},"qualifiers-order":["P41"],"id":"Q1022$BC43E6C3-8A74-49A8-8493-39A87E1215B4","rank":"normal","references":[{"hash":"1920779e85f98e68a6c1b14cbddbce05f058817b","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"69477598810d91b5415d8e11c2e5b1e6081c01fb","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3953,"id":"Q3953"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P51","hash":"2b0b83e24ef67bdea6fd8aed39f824c871fadda4","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3946,"id":"Q3946"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","qualifiers":{"P41":[{"snaktype":"value","property":"P41","hash":"2ba9d88ad8864b72c72435c793eb17282b687615","datavalue":{"value":{"amount":"+1","unit":"1"},"type":"quantity"},"datatype":"quantity"}]},"qualifiers-order":["P41"],"id":"Q1022$FA3EB3E0-2F9B-4D98-9F5A-D5B6421998B5","rank":"normal","references":[{"hash":"1920779e85f98e68a6c1b14cbddbce05f058817b","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"69477598810d91b5415d8e11c2e5b1e6081c01fb","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3953,"id":"Q3953"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P51","hash":"90a722a3db99f867ba6ef42dd7e9a8038f24f54e","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3948,"id":"Q3948"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","qualifiers":{"P41":[{"snaktype":"value","property":"P41","hash":"ed9f00a69c74312880666b90dc058f1aaf96753e","datavalue":{"value":{"amount":"+5","unit":"1"},"type":"quantity"},"datatype":"quantity"}]},"qualifiers-order":["P41"],"id":"Q1022$D5ACA18F-677B-45D9-9E14-704BB1F741F5","rank":"normal","references":[{"hash":"1920779e85f98e68a6c1b14cbddbce05f058817b","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"69477598810d91b5415d8e11c2e5b1e6081c01fb","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3953,"id":"Q3953"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P51","hash":"84bfd1de324170cd2bf6a4f93dabec8c60c4620c","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3949,"id":"Q3949"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","qualifiers":{"P41":[{"snaktype":"value","property":"P41","hash":"2ba9d88ad8864b72c72435c793eb17282b687615","datavalue":{"value":{"amount":"+1","unit":"1"},"type":"quantity"},"datatype":"quantity"}]},"qualifiers-order":["P41"],"id":"Q1022$998CFE5C-1DDF-44B3-939F-0156B2FC4393","rank":"normal","references":[{"hash":"1920779e85f98e68a6c1b14cbddbce05f058817b","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"69477598810d91b5415d8e11c2e5b1e6081c01fb","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3953,"id":"Q3953"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P51","hash":"4625e9e33f7c2a330a3dd40f098518f931fb19e5","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3950,"id":"Q3950"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","qualifiers":{"P41":[{"snaktype":"value","property":"P41","hash":"2ba9d88ad8864b72c72435c793eb17282b687615","datavalue":{"value":{"amount":"+1","unit":"1"},"type":"quantity"},"datatype":"quantity"}]},"qualifiers-order":["P41"],"id":"Q1022$20ED8070-5514-4C4D-AAA8-922AD8D87A8D","rank":"normal","references":[{"hash":"1920779e85f98e68a6c1b14cbddbce05f058817b","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"69477598810d91b5415d8e11c2e5b1e6081c01fb","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3953,"id":"Q3953"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]}]}],"P58":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P58","hash":"a1881cd67124d4c1f458131b0d5975ed37808e80","datavalue":{"value":"Voltaire_Candide_txt_distant.png","type":"string"},"datatype":"localMedia"},"type":"statement","id":"Q1022$4B19F40E-D209-4BE4-ACE9-9E2836B27C83","rank":"normal","references":[{"hash":"f174866e993c6a965044c0fb29ec7616288d7587","snaks":{"P17":[{"snaktype":"value","property":"P17","hash":"7890e403d24a2254fcc27dd572c6a7c470d269bb","datavalue":{"value":"https://github.com/MiMoText/sentiment_novels","type":"string"},"datatype":"url"}]},"snaks-order":["P17"]}]}],"P40":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P40","hash":"6ee8c54c75b1509329a994f638c0f46fbc506f05","datavalue":{"value":{"amount":"+33824","unit":"1"},"type":"quantity"},"datatype":"quantity"},"type":"statement","id":"Q1022$2CDCCE2C-31B3-4675-8376-FDEF567F40B0","rank":"normal","references":[{"hash":"9712740cc6b010cd3a89f1c00b560aaa9aa88069","snaks":{"P17":[{"snaktype":"value","property":"P17","hash":"8311e176155be979e478db7f9c33f1a3df0b322c","datavalue":{"value":"https://github.com/MiMoText/roman18/blob/master/XML-TEI/files/Voltaire_Candide.xml","type":"string"},"datatype":"url"}]},"snaks-order":["P17"]}]}],"P49":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P49","hash":"16704950fdcbddea7625343c2235c26c561a2653","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":1668,"id":"Q1668"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","qualifiers":{"P52":[{"snaktype":"value","property":"P52","hash":"06f44eecadcb32d605056fdd85714afd74cf8a84","datavalue":{"value":{"amount":"+0.6364","unit":"1"},"type":"quantity"},"datatype":"quantity"}]},"qualifiers-order":["P52"],"id":"Q1022$db67f041-be20-4db8-aaf2-20f5226c1f05","rank":"normal","references":[{"hash":"7683aa28128342953989d35924d3b4e4251d109d","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"fc59782a3da315dd4babbf2114323074f2b0edf2","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3974,"id":"Q3974"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P49","hash":"5d6425b0668069a190f6521694ef623acd7d8d6b","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":1035,"id":"Q1035"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","qualifiers":{"P52":[{"snaktype":"value","property":"P52","hash":"b29cc98618dd6f2be6954152235750bf926ca27f","datavalue":{"value":{"amount":"+0.6927","unit":"1"},"type":"quantity"},"datatype":"quantity"}]},"qualifiers-order":["P52"],"id":"Q1022$aed47c7b-87eb-478f-a268-6169e3e746fd","rank":"normal","references":[{"hash":"7683aa28128342953989d35924d3b4e4251d109d","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"fc59782a3da315dd4babbf2114323074f2b0edf2","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3974,"id":"Q3974"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P49","hash":"d0dcb4c899c4700064f4e61692d8c4bce41bc632","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3987,"id":"Q3987"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","qualifiers":{"P52":[{"snaktype":"value","property":"P52","hash":"2d8779bf214ac1ad7a161f62fc5ab30e687a2ca9","datavalue":{"value":{"amount":"+0.7416","unit":"1"},"type":"quantity"},"datatype":"quantity"}]},"qualifiers-order":["P52"],"id":"Q1022$63340e67-b791-47d2-aa50-5404283d1e85","rank":"normal","references":[{"hash":"7683aa28128342953989d35924d3b4e4251d109d","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"fc59782a3da315dd4babbf2114323074f2b0edf2","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3974,"id":"Q3974"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P49","hash":"c76136a54c4ea4b83ee5bc63d27ab0e17dd14884","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":1892,"id":"Q1892"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","qualifiers":{"P52":[{"snaktype":"value","property":"P52","hash":"20056ad16930ae82632228524ad96a718449d666","datavalue":{"value":{"amount":"+0.7433","unit":"1"},"type":"quantity"},"datatype":"quantity"}]},"qualifiers-order":["P52"],"id":"Q1022$93469937-3322-4497-9346-e0252a0d3b3e","rank":"normal","references":[{"hash":"7683aa28128342953989d35924d3b4e4251d109d","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"fc59782a3da315dd4babbf2114323074f2b0edf2","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3974,"id":"Q3974"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P49","hash":"a5f40414b59a94cf8c25614adcfa7f7e2e7692ab","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":1622,"id":"Q1622"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","qualifiers":{"P52":[{"snaktype":"value","property":"P52","hash":"4afa2f19e3bd97d6d8e04c9d0344b06fdc19f321","datavalue":{"value":{"amount":"+0.7454","unit":"1"},"type":"quantity"},"datatype":"quantity"}]},"qualifiers-order":["P52"],"id":"Q1022$5905bb81-8fe2-4472-89c8-ebba37ae32dc","rank":"normal","references":[{"hash":"7683aa28128342953989d35924d3b4e4251d109d","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"fc59782a3da315dd4babbf2114323074f2b0edf2","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3974,"id":"Q3974"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]}]}],"P37":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P37","hash":"ecaba066890ed0e9b7f627adec2a1b3a3034c4b1","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":4051,"id":"Q4051"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q1022$951D7D36-BF77-49CB-8DD4-18B8E6E55543","rank":"normal"}]},"sitelinks":{}}}}