{"entities":{"Q240":{"pageid":278,"ns":120,"title":"Item:Q240","lastrevid":114738,"modified":"2023-12-21T14:21:32Z","type":"item","id":"Q240","labels":{"en":{"language":"en","value":"CHODERLOS DE LACLOS, Pierre-Ambroise-Fran\u00e7ois"},"fr":{"language":"fr","value":"CHODERLOS DE LACLOS, Pierre-Ambroise-Fran\u00e7ois"},"de":{"language":"de","value":"CHODERLOS DE LACLOS, Pierre-Ambroise-Fran\u00e7ois"}},"descriptions":{},"aliases":{},"claims":{"P8":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P8","hash":"141d158264457c18ffe3f6249b4ea92a0bb2d310","datavalue":{"value":{"text":"CHODERLOS DE LACLOS, Pierre-Ambroise-Fran\u00e7ois","language":"fr"},"type":"monolingualtext"},"datatype":"monolingualtext"},"type":"statement","id":"Q240$f4cfc6d8-2a31-4c92-a2b7-c2dc283866b9","rank":"normal"}],"P2":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P2","hash":"0b8800e1152616e1ce6a4b7bc32b98a258fc6fe9","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":10,"id":"Q10"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q240$205d325c-7158-4f0b-bb40-81fb9aebeb35","rank":"normal"}],"P11":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P11","hash":"8b46974026a2f2726d84b442367adb1480bafd9c","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":11,"id":"Q11"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q240$ab4a5c40-3f91-4392-9b3f-0748e26448cb","rank":"normal"}],"P13":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P13","hash":"9dc44736458ede3ff31ce0adfe7d8afc41f87c2a","datavalue":{"value":"http://www.wikidata.org/entity/Q212476","type":"string"},"datatype":"url"},"type":"statement","id":"Q240$84ecec15-d2ea-47f4-b45f-df64f489a9bb","rank":"normal"}],"P7":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P7","hash":"b123a34f457682ba83eca942d67c3e17282e2981","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":1053,"id":"Q1053"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q240$efc8eb2d-9981-4531-9ba6-500e38d8f920","rank":"normal","references":[{"hash":"0f68816eb90898510fbc364379936c0443230952","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"55b963dcd7a64e2ffc61ead4e388790d72c4a6c1","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":1,"id":"Q1"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"snaks-order":["P18"]}]}],"P47":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P47","hash":"2dbf087c60b9dc7be056b45bd74e2fc99447f963","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3039,"id":"Q3039"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q240$9673670a-eb71-46ab-aa75-dd9abb8d3a0c","rank":"normal","references":[{"hash":"54a05a2f8333dab6e51ed9111c592abc8bd7c781","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"467e3533cb7db5ae244416d134e8429d586dff27","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3939,"id":"Q3939"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"aafcd858526dd0efeca2db3ea2b5f369f34f7062","datavalue":{"value":"Besonders in der Epoche der Aufkl\u00e4rung findet man Erz\u00e4hlungen, in denen die Erregung der Affekte der Vermittlung philosophischer Ideen diente: \u201eLettres persanes\u201c (1721) von Montesquieu; \u201eLes Liaisons dangereuses\u201c (1782) von Choderlos de Laclos; \u201eLa Nouvelle Justine, ou les Malheurs de la vertu.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P47","hash":"6e1d5921aef85bee6d4bba7155adb665a83f19a3","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":2998,"id":"Q2998"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q240$b78a3349-4d7b-4890-9970-13f0b13ec03d","rank":"normal","references":[{"hash":"20f38d2971dcb11abf6b686703591be1c6b31c18","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"2fb74c8b91be5b571eccb8b45bdbcc711f3a1d7d","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3941,"id":"Q3941"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"2791323c2a9f06fbbf3cf54d259d0951fa6ed4b2","datavalue":{"value":"Fu\u00dfend auf der literarischen Tradition von Cr\u00e9billon fils und unter dem Einflu\u00df Rousseauscher Ideen hat Choderlos de Laclos in seinem ber\u00fchmten Briefroman Les liaisons dangereuses (1782; \u201eDie gef\u00e4hrlichen Liebschaften\u201c) den moralischen Verfall und menschenfeindlichen Zynismus der herrschenden Gesellschaftskreise mit grausamer Sch\u00e4rfe ins Licht ger\u00fcckt.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P47","hash":"ed6f1b147cff6283110b3d7aec670f8823ea7b3b","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3090,"id":"Q3090"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q240$b5a1916f-e35e-4cc2-8ec0-14cccb4488ca","rank":"normal","references":[{"hash":"20f38d2971dcb11abf6b686703591be1c6b31c18","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"2fb74c8b91be5b571eccb8b45bdbcc711f3a1d7d","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3941,"id":"Q3941"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"2791323c2a9f06fbbf3cf54d259d0951fa6ed4b2","datavalue":{"value":"Fu\u00dfend auf der literarischen Tradition von Cr\u00e9billon fils und unter dem Einflu\u00df Rousseauscher Ideen hat Choderlos de Laclos in seinem ber\u00fchmten Briefroman Les liaisons dangereuses (1782; \u201eDie gef\u00e4hrlichen Liebschaften\u201c) den moralischen Verfall und menschenfeindlichen Zynismus der herrschenden Gesellschaftskreise mit grausamer Sch\u00e4rfe ins Licht ger\u00fcckt.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]},{"hash":"e921a07bede2aa086e76323a592e551e6827d3d8","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"2fb74c8b91be5b571eccb8b45bdbcc711f3a1d7d","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3941,"id":"Q3941"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"8bda1adebfb39dec7b4dcfb9be9ffe33cda133c7","datavalue":{"value":"In den Romanen und Erz\u00e4hlungen des Marquis de Sade schlie\u00dflich wird die totale Verantwortungslosigkeit gegen\u00fcber der Gesellschaft \u201ebis zum artistischen Genu\u00df am Verbrechen \u00fcbersteigert\u201c.19 Die Frage bleibt offen, ob es sich dabei um \u201eein letztes Aufb\u00e4umen der privilegierten Gesinnung (handelt), die alle menschlichen Werte und innigen Bindungen seit jeher als b\u00fcrgerliche Vorurteile perhorreszierte\u201c, oder ob hier etwa schon \u201edie Selbstaufhebung der herrschenden Gesellschaftsordnung mit vollem Bewu\u00dftsein ins Auge gefa\u00dft [wurde], wie es die pers\u00f6nliche Entscheidung Laclos\u2019 und Sades f\u00fcr die Franz\u00f6sische Revolution nahezulegen scheint\u201c.20 2.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P47","hash":"d460a3ba5729bdf71c31fb543913dafddafbb8a3","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":2848,"id":"Q2848"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q240$87f23cae-324a-4767-9e0d-ad32c154f9d5","rank":"normal","references":[{"hash":"e921a07bede2aa086e76323a592e551e6827d3d8","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"2fb74c8b91be5b571eccb8b45bdbcc711f3a1d7d","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3941,"id":"Q3941"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"8bda1adebfb39dec7b4dcfb9be9ffe33cda133c7","datavalue":{"value":"In den Romanen und Erz\u00e4hlungen des Marquis de Sade schlie\u00dflich wird die totale Verantwortungslosigkeit gegen\u00fcber der Gesellschaft \u201ebis zum artistischen Genu\u00df am Verbrechen \u00fcbersteigert\u201c.19 Die Frage bleibt offen, ob es sich dabei um \u201eein letztes Aufb\u00e4umen der privilegierten Gesinnung (handelt), die alle menschlichen Werte und innigen Bindungen seit jeher als b\u00fcrgerliche Vorurteile perhorreszierte\u201c, oder ob hier etwa schon \u201edie Selbstaufhebung der herrschenden Gesellschaftsordnung mit vollem Bewu\u00dftsein ins Auge gefa\u00dft [wurde], wie es die pers\u00f6nliche Entscheidung Laclos\u2019 und Sades f\u00fcr die Franz\u00f6sische Revolution nahezulegen scheint\u201c.20 2.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]},{"hash":"7c7e91e956039747abfc8b0cdb91156756d6401d","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"733ae6fd0a4790745fe470b210f0436a9ec18449","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3936,"id":"Q3936"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"994e1642e06f7afdf0d01d76d66b245bdc1e4134","datavalue":{"value":"Neben dem sentimentalen Roman, den Mme Riccoboni (\u201eLettres de Mistriss Fanni Butlerd\u201c, 1757) und Mme de Charricre (\u201eCa-liste\u201c, 1787) sowie schlie\u00dflich Rousseaus Freund Bernardin de Saint-Pierre mit \u201ePaul et Virginie\u201c (1788) tradieren, kontrastiert Choderlos de Laclos (1741-1803) in seinem polyphonen Briefroman \u201eLes liaisons dangereuses\u201c (1782) die Korruption und Verworfenheit der adligen Vertreter des libertinage de m\u0153urs mit der Empfindsamkeit der tugendhaften Frauenfiguren.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P47","hash":"add3d3efff39cab31026fa0d18399a9584213faf","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3120,"id":"Q3120"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q240$892560a8-7e22-4483-a8eb-38c4ab8e2eee","rank":"normal","references":[{"hash":"c42b177c7bff866857f22ae34edadfda48806ca7","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"0fd37200f56b5a1e83ac92f87e82f9266e8045eb","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3938,"id":"Q3938"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"ef35f528e2b0ccb69980f7e1160adb01f3e065f1","datavalue":{"value":"Die sensualistische Begr\u00fcndung des sozialkonforr*1^ Verhaltens wird allerdings in der zweiten H\u00e4lfte des Jahrhunderts von komplexe^ Darstellungen psychischer Motivationen oder der Interdependenz zwischen Tug\u00ab-\u2019 und Verstand unterminiert \u2014 man denke an Rousseaus Julie ou la Nouvelle H\u00e9lo1 de Laclos\u2019 Les Liaisons dangereuses, an de Sades Juliette.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]},{"hash":"7c7e91e956039747abfc8b0cdb91156756d6401d","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"733ae6fd0a4790745fe470b210f0436a9ec18449","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3936,"id":"Q3936"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"994e1642e06f7afdf0d01d76d66b245bdc1e4134","datavalue":{"value":"Neben dem sentimentalen Roman, den Mme Riccoboni (\u201eLettres de Mistriss Fanni Butlerd\u201c, 1757) und Mme de Charricre (\u201eCa-liste\u201c, 1787) sowie schlie\u00dflich Rousseaus Freund Bernardin de Saint-Pierre mit \u201ePaul et Virginie\u201c (1788) tradieren, kontrastiert Choderlos de Laclos (1741-1803) in seinem polyphonen Briefroman \u201eLes liaisons dangereuses\u201c (1782) die Korruption und Verworfenheit der adligen Vertreter des libertinage de m\u0153urs mit der Empfindsamkeit der tugendhaften Frauenfiguren.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P47","hash":"ebc9b5bc65c4ca491826904cca954e9b3f18937f","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":2845,"id":"Q2845"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q240$6f734486-9c57-4665-acbf-2bbe95e3a7fd","rank":"normal","references":[{"hash":"c1546507ddec28cccb56afe6de51b72584742c4f","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"88a7ddc9f86ec4fc1bad0d719a8fc163d46ce1f4","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3935,"id":"Q3935"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"d733a2dfcae7b66c394f5e2a14fb351fd438415a","datavalue":{"value":"Der Briefroman ist die beliebteste Form des Romans in der zweiten JahrhunSerth\u00e4lfte. Er setzt die Tendenz der ersten Jahrhunderth\u00e4lfte (Montesquieu} fort und erreicht im vorrevolution\u00e4ren Frankreich mit den Liaisons dangereuses (1782) von Choderlos dl Laclos seinen H\u00f6hepunkt.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]},{"hash":"f75dd44f597e3e275ad8c53461a4b584f81f9642","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"88a7ddc9f86ec4fc1bad0d719a8fc163d46ce1f4","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3935,"id":"Q3935"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"31c614b71cc946a2c78c2c2a679d5fcf89b780e6","datavalue":{"value":"Polyphonie Die Form des Briefromans erm\u00f6glicht es Laclos dar\u00fcber hinaus, die einzelnen Figuren durch ihren Schreibstil zu charakterisieren: Die brieflich vermittelten kalten Berechnungen und strategischen Kalk\u00fcls Mme de Merteuils konstrastieren mit dem gef\u00fchlvollen Stil Ceciles oder Mme de Tourvels.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]},{"hash":"08b63bf27f846e45de301c46fb0f1faa786932ff","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"25e82c63b9ea66339773f9fe2ef440c4a3f41402","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3944,"id":"Q3944"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"31e2590d2f706b6640ab51626cc98c8de0209bf2","datavalue":{"value":"Die Verl\u00e4\u00dflichkeit freilich der K\u00f6rpersprache, die so gegen die Arbitrarit\u00e4t der verbalen Sprache aufgeboten wurde als B\u00fcrgschaft der Eigent\u00fcmlichkeit und Echtheit der Empfindungen, konnte nur bis 1781 G\u00fcltigkeit beanspruchen, dem Erscheinungsjahr der Liaisons dangereuses des Pierre Choderlos de Laclos, jenes Briefromans, der den Wahrhaftigkeitsanspruch der Nouvelle H\u00e9loise L\u00fcgen strafen und noch die Tr\u00e4nen als heuchlerische Strategie entlarven wird.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]},{"hash":"91f0ea63e7340acae4e551869a68ea7de3549f49","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"25e82c63b9ea66339773f9fe2ef440c4a3f41402","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3944,"id":"Q3944"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"9e86c00d2aee7ee44af579dd80180b7cec2cb4a3","datavalue":{"value":"In Rousseaus Roman ist sie das Vorwort eines \u201c\u00e9diteur'', der vorgibt, eine Sammlung von Briefen herauszugeben, aber nicht sagt, woher er sie hat \u2014 im Gegensatz zur Editorfigur in Marivaux' Roman La Vie de Marianne (1741\u201444) und in Laclos' Les Liaisons dangereuses: Dort n\u00e4mlich behauptet ein \u201cr\u00e9dacteur'', die nachfolgende Korrespondenz von diskreterweise nicht namentlich genannten Personen bekommen und dann geordnet zu haben, w\u00e4hrend zugleich ein *\u00e9diteur'' behauptet, das Ganze sei nichts als ein Roman.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P47","hash":"f7c067c41e844a7cabf04e4d0beb1735b74baefc","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":2914,"id":"Q2914"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q240$03fb134c-023c-434a-8f8f-91f81c5a253a","rank":"normal","references":[{"hash":"7c7e91e956039747abfc8b0cdb91156756d6401d","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"733ae6fd0a4790745fe470b210f0436a9ec18449","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3936,"id":"Q3936"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"994e1642e06f7afdf0d01d76d66b245bdc1e4134","datavalue":{"value":"Neben dem sentimentalen Roman, den Mme Riccoboni (\u201eLettres de Mistriss Fanni Butlerd\u201c, 1757) und Mme de Charricre (\u201eCa-liste\u201c, 1787) sowie schlie\u00dflich Rousseaus Freund Bernardin de Saint-Pierre mit \u201ePaul et Virginie\u201c (1788) tradieren, kontrastiert Choderlos de Laclos (1741-1803) in seinem polyphonen Briefroman \u201eLes liaisons dangereuses\u201c (1782) die Korruption und Verworfenheit der adligen Vertreter des libertinage de m\u0153urs mit der Empfindsamkeit der tugendhaften Frauenfiguren.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P47","hash":"9b5e112559797bbf5353303f0b17d843a6896617","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":2969,"id":"Q2969"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q240$494231cd-399b-43a7-8fdb-16cecc8cb034","rank":"normal","references":[{"hash":"7c7e91e956039747abfc8b0cdb91156756d6401d","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"733ae6fd0a4790745fe470b210f0436a9ec18449","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3936,"id":"Q3936"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"994e1642e06f7afdf0d01d76d66b245bdc1e4134","datavalue":{"value":"Neben dem sentimentalen Roman, den Mme Riccoboni (\u201eLettres de Mistriss Fanni Butlerd\u201c, 1757) und Mme de Charricre (\u201eCa-liste\u201c, 1787) sowie schlie\u00dflich Rousseaus Freund Bernardin de Saint-Pierre mit \u201ePaul et Virginie\u201c (1788) tradieren, kontrastiert Choderlos de Laclos (1741-1803) in seinem polyphonen Briefroman \u201eLes liaisons dangereuses\u201c (1782) die Korruption und Verworfenheit der adligen Vertreter des libertinage de m\u0153urs mit der Empfindsamkeit der tugendhaften Frauenfiguren.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P47","hash":"b15e7a704fddbfeff6978b9bcabca688e8b36561","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3087,"id":"Q3087"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q240$8b21c9fd-af11-48e5-973b-a3d9581001e9","rank":"normal","references":[{"hash":"7c7e91e956039747abfc8b0cdb91156756d6401d","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"733ae6fd0a4790745fe470b210f0436a9ec18449","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3936,"id":"Q3936"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"994e1642e06f7afdf0d01d76d66b245bdc1e4134","datavalue":{"value":"Neben dem sentimentalen Roman, den Mme Riccoboni (\u201eLettres de Mistriss Fanni Butlerd\u201c, 1757) und Mme de Charricre (\u201eCa-liste\u201c, 1787) sowie schlie\u00dflich Rousseaus Freund Bernardin de Saint-Pierre mit \u201ePaul et Virginie\u201c (1788) tradieren, kontrastiert Choderlos de Laclos (1741-1803) in seinem polyphonen Briefroman \u201eLes liaisons dangereuses\u201c (1782) die Korruption und Verworfenheit der adligen Vertreter des libertinage de m\u0153urs mit der Empfindsamkeit der tugendhaften Frauenfiguren.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P47","hash":"0473e589ce332ce3815653e2aa2446a24fe7d0e5","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":2972,"id":"Q2972"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q240$09aba524-a00d-43b3-9943-ae2b3c494995","rank":"normal","references":[{"hash":"2eee3ec2d3753eb918dd24e0daaee93326839123","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"7b4dd9c41eec03a8c165b3a30aecaa385d68472b","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3946,"id":"Q3946"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"a229120a947bb6dcc69d569146e47211dd255ca3","datavalue":{"value":"Rousseauist ist schlie\u00dflich auch der Verfasser des bekanntesten vorrevolution\u00e4ren Romans, Choderlos de Laclos. Seine Liaisons dangereuses (1782), ein Briefroman wie R\u00e9tifs Paysan/ Paysanne, sch\u00f6pfen alle M\u00f6glichkeiten dieser Romanform aus; die Entlarvung der moralischen Entartung der \u201cbonne compagnie\u201d des Ancien r\u00e9gime, in der nicht Authentizit\u00e4t und Gef\u00fchl herrschen, sondern Wille zur Macht, zerebral gesteuerter Sadismus und extreme Eitelkeit, geschieht mit dem Mittel des Briefs.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P47","hash":"524cc29c494c63cdda471590d5a64f251fc43cb7","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3050,"id":"Q3050"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q240$5ba9599e-0b55-4da4-b0d5-b74e90c6407c","rank":"normal","references":[{"hash":"2eee3ec2d3753eb918dd24e0daaee93326839123","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"7b4dd9c41eec03a8c165b3a30aecaa385d68472b","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3946,"id":"Q3946"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"a229120a947bb6dcc69d569146e47211dd255ca3","datavalue":{"value":"Rousseauist ist schlie\u00dflich auch der Verfasser des bekanntesten vorrevolution\u00e4ren Romans, Choderlos de Laclos. Seine Liaisons dangereuses (1782), ein Briefroman wie R\u00e9tifs Paysan/ Paysanne, sch\u00f6pfen alle M\u00f6glichkeiten dieser Romanform aus; die Entlarvung der moralischen Entartung der \u201cbonne compagnie\u201d des Ancien r\u00e9gime, in der nicht Authentizit\u00e4t und Gef\u00fchl herrschen, sondern Wille zur Macht, zerebral gesteuerter Sadismus und extreme Eitelkeit, geschieht mit dem Mittel des Briefs.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P47","hash":"07d6732bf771cbf19e713510de871fda5d1819d2","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3079,"id":"Q3079"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q240$dd76ac30-f465-4a2b-85e2-a56e1bac2d98","rank":"normal","references":[{"hash":"2eee3ec2d3753eb918dd24e0daaee93326839123","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"7b4dd9c41eec03a8c165b3a30aecaa385d68472b","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3946,"id":"Q3946"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"a229120a947bb6dcc69d569146e47211dd255ca3","datavalue":{"value":"Rousseauist ist schlie\u00dflich auch der Verfasser des bekanntesten vorrevolution\u00e4ren Romans, Choderlos de Laclos. Seine Liaisons dangereuses (1782), ein Briefroman wie R\u00e9tifs Paysan/ Paysanne, sch\u00f6pfen alle M\u00f6glichkeiten dieser Romanform aus; die Entlarvung der moralischen Entartung der \u201cbonne compagnie\u201d des Ancien r\u00e9gime, in der nicht Authentizit\u00e4t und Gef\u00fchl herrschen, sondern Wille zur Macht, zerebral gesteuerter Sadismus und extreme Eitelkeit, geschieht mit dem Mittel des Briefs.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P47","hash":"80475de942abe9b37db3e6965a10d860a69835be","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3117,"id":"Q3117"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q240$3e431e5c-ada3-413b-a340-dadef4052144","rank":"normal","references":[{"hash":"2eee3ec2d3753eb918dd24e0daaee93326839123","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"7b4dd9c41eec03a8c165b3a30aecaa385d68472b","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3946,"id":"Q3946"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"a229120a947bb6dcc69d569146e47211dd255ca3","datavalue":{"value":"Rousseauist ist schlie\u00dflich auch der Verfasser des bekanntesten vorrevolution\u00e4ren Romans, Choderlos de Laclos. Seine Liaisons dangereuses (1782), ein Briefroman wie R\u00e9tifs Paysan/ Paysanne, sch\u00f6pfen alle M\u00f6glichkeiten dieser Romanform aus; die Entlarvung der moralischen Entartung der \u201cbonne compagnie\u201d des Ancien r\u00e9gime, in der nicht Authentizit\u00e4t und Gef\u00fchl herrschen, sondern Wille zur Macht, zerebral gesteuerter Sadismus und extreme Eitelkeit, geschieht mit dem Mittel des Briefs.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P47","hash":"ee2c2c729278d826dbc0317d5864cc207fcf384d","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3994,"id":"Q3994"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q240$72c635ff-63fe-4700-80e9-b99519f01a46","rank":"normal","references":[{"hash":"c42b177c7bff866857f22ae34edadfda48806ca7","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"0fd37200f56b5a1e83ac92f87e82f9266e8045eb","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3938,"id":"Q3938"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"ef35f528e2b0ccb69980f7e1160adb01f3e065f1","datavalue":{"value":"Die sensualistische Begr\u00fcndung des sozialkonforr*1^ Verhaltens wird allerdings in der zweiten H\u00e4lfte des Jahrhunderts von komplexe^ Darstellungen psychischer Motivationen oder der Interdependenz zwischen Tug\u00ab-\u2019 und Verstand unterminiert \u2014 man denke an Rousseaus Julie ou la Nouvelle H\u00e9lo1 de Laclos\u2019 Les Liaisons dangereuses, an de Sades Juliette.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]}]}],"P38":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P38","hash":"214175c3487c918daeb15d49ae35721d7201a9f0","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3907,"id":"Q3907"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q240$fdfc86be-d083-49ed-8aaf-d4856a23f945","rank":"normal","references":[{"hash":"54c2f0049d5619c9865ebe031e19d5193f0364b3","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"733ae6fd0a4790745fe470b210f0436a9ec18449","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3936,"id":"Q3936"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"991ecb17e1db395ab84e9120338f8f6e659aac1c","datavalue":{"value":"Neben dem sentimentalen Roman, den Mme Riccoboni (\u201eLettres de Mistriss Fanni Butlerd\u201c, 1757) und Mme de Charri\u00e8re (\u201eCaliste\u201c, 1787) sowie schlie\u00dflich Rousseaus Freund Bernardin de Saint-Pierre mit \u201ePaul et Virginie\u201c (1788) tradieren, kontrastiert Choderlos de Laclos (1741-1803) in seinem polyphonen Briefroman \u201eLes liaisons dangereuses\u201c (1782) die Korruption und Verworfenheit der adligen Vertreter des libertinage de m\u0153urs mit der Empfindsamkeit der tugendhaften Frauenfiguren.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]},{"hash":"f8f60aadc38a16eabf731af3a714d32180be785e","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"467e3533cb7db5ae244416d134e8429d586dff27","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3939,"id":"Q3939"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"5a32473467638d76f7e0de38d92aa0ac1c0c19fd","datavalue":{"value":"Besonders in der Epoche der Aufkl\u00e4rung findet man Erz\u00e4hlungen, in denen die Erregung der Affekte der Vermittlung philosophischer Ideen diente: \u201eLettres persanes\u201c (1721) von Montesquieu; \u201eLes Liaisons dangereuses\u201c (1782) von Choderlos de Laclos; \u201eLa Nouvelle Justine, ou les Malheurs de la vertu. Suivi de l\u2019Histoire de Juliette\u201c (1797) des Marquis de Sade. (Fischer 1997: 163-244)","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P38","hash":"6d0f68a63a22bf92e08930088c77328e0c9a0c75","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3902,"id":"Q3902"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q240$6fcf84ee-866b-46fa-84f6-ebaf8dc1065c","rank":"normal","references":[{"hash":"c41a5e7cbbfd117d4c95fea9822e55b38e7e47c6","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"25e82c63b9ea66339773f9fe2ef440c4a3f41402","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3944,"id":"Q3944"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"e29d75b450f99f01f483d596b90257972ce3ba7c","datavalue":{"value":"Aus dem Spiel aber des polyphonen Briefromans zwischen Weitsicht und Kurzsichtigkeit, Wissen und Nichtwissen der Briefpartner, bereichert um die Wege und Irrwege der Post lassen sich Strategien und Raffinessen der Korrespondenz, also auch der Handlung und Geschichte entwickeln, die weniger Rousseaus Idealismus, dann aber Laclos\u2019 Zynismus ganz entfalten wird (vgl. Picard: 1971; Comille: 1986).","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]}]}],"P39":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P39","hash":"bc2846dc11a876b1d527b75229ab8048fd40ddbd","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3902,"id":"Q3902"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q240$77ffbe45-8e54-4133-b09b-cf260b3ebee0","rank":"normal","references":[{"hash":"20f38d2971dcb11abf6b686703591be1c6b31c18","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"2fb74c8b91be5b571eccb8b45bdbcc711f3a1d7d","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3941,"id":"Q3941"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"2791323c2a9f06fbbf3cf54d259d0951fa6ed4b2","datavalue":{"value":"Fu\u00dfend auf der literarischen Tradition von Cr\u00e9billon fils und unter dem Einflu\u00df Rousseauscher Ideen hat Choderlos de Laclos in seinem ber\u00fchmten Briefroman Les liaisons dangereuses (1782; \u201eDie gef\u00e4hrlichen Liebschaften\u201c) den moralischen Verfall und menschenfeindlichen Zynismus der herrschenden Gesellschaftskreise mit grausamer Sch\u00e4rfe ins Licht ger\u00fcckt.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P39","hash":"1afc540745700a55a9c3636db402636988e271d2","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3896,"id":"Q3896"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q240$72573497-6a0d-46d6-b1b7-dfe3b2395f39","rank":"normal","references":[{"hash":"56894eb118c3bf44b4ad8fffa5296b0f0c69942a","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"0fd37200f56b5a1e83ac92f87e82f9266e8045eb","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3938,"id":"Q3938"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"c39e0001fab3f9eead8d2fd6410c99e5cfcf82c6","datavalue":{"value":"Die sensualistische Begr\u00fcndung des sozialkonformen Verhaltens wird allerdings in der zweiten H\u00e4lfte des Jahrhunderts von komplexeren Darstellungen psychischer Motivationen oder der Interdependenz zwischen Tugend und Verstand unterminiert- man denke an Rousseaus Julie ou La Nouvelle H\u00e9lo\u00efse, de Laclos\u2019 Les Liaisons dangereuses, an de Sades Juliette.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]},{"hash":"2f5800ca4343a3e66f9ca61a7aeaf8c27925d082","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"5fd040b3aeb4cab53c4ad199d1b83cb40364dbcd","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3948,"id":"Q3948"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"fda1ae0bea187179e2f3bc4168f31898ade53bc2","datavalue":{"value":"Eine der st\u00e4rksten weiblichen Stimmen des Dix-Huiti\u00e8me ist zweifellos die der Marquise de Merteuil in Choderlos de Laclos\u2019 Les liaisons dangereuses (1782) (besonders Brief 81): Zeugnis einer epochalen weiblichen Selbstkonstruktion.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]},{"hash":"e077bb0a2dc540b255affe820dbf7954626c37ff","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"88a7ddc9f86ec4fc1bad0d719a8fc163d46ce1f4","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3935,"id":"Q3935"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"663bc8a6d5ac7fff3719e2cf2a7c676fdb506ed5","datavalue":{"value":"Mit der psychologischen Analyse der Leidenschaft und der Triebkr\u00e4fte der Figuren, der sensibilit\u00e9 Mme de Tourvels und der Schilderung einer moralisch korrupten Gesellschaftsschicht klingen Elemente der lizenzi\u00f6sen Literatur, des Sittenromans und des empfindsamen Romans an. Die Form des Briefromans erm\u00f6glicht es Laclos dar\u00fcber hinaus, die einzelnen Figuren durch ihren Schreibstil zu charakterisieren:","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P39","hash":"3aa770486a77482e7374490b3be86aef5f96285a","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3921,"id":"Q3921"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q240$c3fe0323-1ca0-48be-ae72-c1e7260be4c0","rank":"normal","references":[{"hash":"47664400fd51643f0bc7158eb3b5503a32af0227","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"7b4dd9c41eec03a8c165b3a30aecaa385d68472b","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3946,"id":"Q3946"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"b4dac63abf82578e595823d28edf98718f325e7b","datavalue":{"value":"Rousseau ist ist schlie\u00dflich auch der Verfasser des bekanntesten vorrevolution\u00e4ren Romans, Choderlos de Laclos. Seine Liaisons dangereuses (1782), ein Briefroman wie R\u00e9tifs Paysan/ Paysanne, sch\u00f6pfen alle M\u00f6glichkeiten dieser Romanform aus; die Entlarvung der moralischen Entartung der \u201cbonne compagnie\u201d des Ancien r\u00e9gime, in der nicht Authentizit\u00e4t und Gef\u00fchl herrschen, sondern Wille zur Macht, zerebral gesteuerter Sadismus und extreme Eitelkeit, geschieht mit dem Mittel des Briefs.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]},{"hash":"93d2652290ed6091d90bfcc6f64ae2ab35233f32","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"f277bbca8341333b3c07043cb54f1652c3d789f7","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3934,"id":"Q3934"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"521432b25ef2ab41969d5feef2cddc8dc9fd77cb","datavalue":{"value":"Die ber\u00fchmteste tragisch endende Konfrontation von Libertinage und Empfindsamkeit findet sich in den Liaisons dangereuses (1782) von Laclos.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]},{"hash":"54c2f0049d5619c9865ebe031e19d5193f0364b3","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"733ae6fd0a4790745fe470b210f0436a9ec18449","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3936,"id":"Q3936"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"991ecb17e1db395ab84e9120338f8f6e659aac1c","datavalue":{"value":"Neben dem sentimentalen Roman, den Mme Riccoboni (\u201eLettres de Mistriss Fanni Butlerd\u201c, 1757) und Mme de Charri\u00e8re (\u201eCaliste\u201c, 1787) sowie schlie\u00dflich Rousseaus Freund Bernardin de Saint-Pierre mit \u201ePaul et Virginie\u201c (1788) tradieren, kontrastiert Choderlos de Laclos (1741-1803) in seinem polyphonen Briefroman \u201eLes liaisons dangereuses\u201c (1782) die Korruption und Verworfenheit der adligen Vertreter des libertinage de m\u0153urs mit der Empfindsamkeit der tugendhaften Frauenfiguren.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P39","hash":"623c1bc293fd1ed7e0d5992e99f6ddb13ab7b671","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3907,"id":"Q3907"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q240$4672904b-fae5-4dc3-8c24-00100e31dea0","rank":"normal","references":[{"hash":"93d2652290ed6091d90bfcc6f64ae2ab35233f32","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"f277bbca8341333b3c07043cb54f1652c3d789f7","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3934,"id":"Q3934"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"521432b25ef2ab41969d5feef2cddc8dc9fd77cb","datavalue":{"value":"Die ber\u00fchmteste tragisch endende Konfrontation von Libertinage und Empfindsamkeit findet sich in den Liaisons dangereuses (1782) von Laclos.","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]}]},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P39","hash":"1bf47b7f8c9ceb4e98c8f2de4dc5fa67e710d5c0","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3922,"id":"Q3922"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q240$58d3a706-9627-4e37-a5e2-0ca2c3f0a7c2","rank":"normal","references":[{"hash":"f8f60aadc38a16eabf731af3a714d32180be785e","snaks":{"P18":[{"snaktype":"value","property":"P18","hash":"467e3533cb7db5ae244416d134e8429d586dff27","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3939,"id":"Q3939"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}],"P42":[{"snaktype":"value","property":"P42","hash":"5a32473467638d76f7e0de38d92aa0ac1c0c19fd","datavalue":{"value":"Besonders in der Epoche der Aufkl\u00e4rung findet man Erz\u00e4hlungen, in denen die Erregung der Affekte der Vermittlung philosophischer Ideen diente: \u201eLettres persanes\u201c (1721) von Montesquieu; \u201eLes Liaisons dangereuses\u201c (1782) von Choderlos de Laclos; \u201eLa Nouvelle Justine, ou les Malheurs de la vertu. Suivi de l\u2019Histoire de Juliette\u201c (1797) des Marquis de Sade. (Fischer 1997: 163-244)","type":"string"},"datatype":"string"}]},"snaks-order":["P18","P42"]}]}]},"sitelinks":{}}}}